MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01/01/2009 gününden başlayarak aylık 6.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı-davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacı vekili dilekçesinde; davalının kiralananda 01.01.2000 tarihinden itibaren kiracı olduğunu, 01.01.2008-31.12.2008 tarihinde sona eren kira dönemi için kira bedelinin 3.000 TL talep edilmesine rağmen davalının 1900 dolar aylık kira ödediğini ancak bu kiranın emsallerin altında kaldığını belirterek 01.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere aylık kira bedelinin 6.000,00 TL olarak tesbitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile aralarında 01.01.2007 başlangıç tarihli aylık 1.250 dolar kira bedelli kira sözleşmesi imzalandığını, kira parasının endekse göre belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, tarafların serbest iradeleri ile aralarında tanzim ettikleri 01.01.2007 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin, 01.01.2000 tarihli kira sözleşmesinin yenilenmesi ile oluşan sözleşme olduğu, davalının taşınmazda eski kiracı olmakla yenilenmesi ile birlikte sadece kira miktarının değiştiği bu nedenle yeni dönem kira parasının hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmesi gerektiği belirtilerek taraflarca kararlaştırılan 2008 yılı aylık kira bedeli üzerinden %10 artış yapılmak suretiyle 01.01.2009 dönemi aylık kira bedelinin 3.536,90 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Davada; yeni dönemin kira parası, hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmiş ve mahkemece davaya konu taşınmaza ilişkin kira parasının tespitinde, dosyaya sunulan bilirkişi raporları dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmediği bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı da anlaşılmaktadır.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde (boş olarak)getirebileceği kira parası belirlenmeli, dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra, bu husus dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre hâkimce uygun bir kira parası (kiracının eski kiracılığı da gözetilerek) takdir edilmelidir.Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulması, ayrıca alınan bilirkişi raporunda; kiralanan yerin yeniden (boş olarak) kiraya verilmesi halinde aylık 7000-9000 TL kira geliri getirebileceği, hakkaniyete göre kiracının eski kiracı olması da gözönünde bulundurularak bir aylık kira bedelinin 5.850,00 TL olması gerektiği bildirilmesine rağmen mahkemece bilirkişi tarafından bildirilen kira bedeline itibar edilmeksizin 2008 yılı kira bedeli üzerinden %10 artış yapılarak kira parasının tesbit edilmiş olması da usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08/03/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.