ÖZET: KENDİSİNE TEBLİGAT YAPILACAK KİMSE VEYA KİMSELERDEN HİÇBİRİ GÖSTERİLEN ADRESTE BULUNMAZ VEYA TEBELLÜĞDEN İMTİNA EDERSE, TEBLİĞ MEMURU TEBLİĞ OLUNACAK EVRAKI, O YERİN MUHTAR VEYA İHTİYAR HEYETİ AZASINDAN BİRİNE VEYAHUT ZABITA AMİR VE MEMURUNA İMZA MUKABİLİNDE TESLİM EDER VE TESELLÜM EDENİN ADRESİNİ İHTİVA EDEN İHBARNAMEYİ GÖSTERİLEN ADRESTEKİ BİNANIN KAPISINA YAPIŞTIRMAKLA BERABER, ADRESTE BULUNMAMA HALİNDE TEBLİĞ OLUNACAK ŞAHSA KEYFİYETİN HABER VERİLMESİNİ DE MÜMKÜN OLDUKÇA EN YAKIN KOMŞULARINDAN BİRİNE, VARSA YÖNETİCİ VEYA KAPICIYA DA BİLDİRİLİR. İHBARNAMENİN KAPIYA YAPIŞTIRILDIĞI TARİH TEBLİĞ TARİHİDİR. DAVALININ ADRESTE BULUNMAMA NEDENİ, TEBLİĞ MEMURUNUN ADRESTE BULUNMAMA SEBEBİNİ BİLMESİ MUHTEMEL KOMŞU, YÖNETİCİ, KAPICI, MUHTAR, İHTİYAR KURULU VEYA MECLİS ÜYELERİ, ZABITA AMİR VE MEMURLARINDAN TAHKİK EDEREK İMZALARINI TAŞIYAN TUTANAKLA TESPİT EDİLMEDİĞİNDEN TEBLİGATLAR USULSÜZDÜR.
Dava dilekçesinde 3.084,00 TL ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava ecrimisil istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Somut olayda; davalı adına çıkartılan ilam, mahalle muhtarına tebliğ edilmiş ancak muhatabın adreste bulunmama sebebi sorulup, nedeni tebliğ tutanağına yazılıp, beyanda bulunan ilgiliye imzalatılmamıştır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina” başlıklı 21. maddesinde; “Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir ve memuruna imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” hükmü yer almaktadır. Madde bu haliyle iki hali birlikte düzenlemiştir. Bunlardan ilki “adreste bulunmama”, diğeri ise “tebellüğden imtina”dır.
Muhatabın adreste bulunmaması halinde tebliğ memurunun ne şekilde davranması gerektiğini düzenleyen Tebligat Tüzüğü’nün 28. maddesinin birinci fıkrasında; “Muhatap veya adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste bulunmazsa, tebliğ memurunun adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu veya meclisi üyeleri, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp altını imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazarak kendisinin imzalaması gerekir.” hükmü öngörülmüştür.
Burada Tüzüğün 28. maddesi, tebliğ memuruna ilgilinin neden adreste bulunmadığını “tahkik etme” görevini yüklemiştir. Buna göre tebliğ memuru tahkik etmekle kalmayıp, bunu tevsike yönelik olarak yaptığı tahkikatın sonucunu tebliğ evrakına yazacak ve maddede açıkça belirtildiği üzere ilgilisine imzalatacaktır. Ancak bu şekilde yapılan işlemin usulüne uygun olup olmadığı, hakim tarafından denetlenebilir.
Muhatabın tebliğ adresinde ikamet etmekle birlikte, kısa ya da uzun süreli ve geçici olarak adreste bulunmadığının, tevziat saatlerinden sonra geleceğinin beyan ve bunun tevsik edilmesi halinde ancak; maddede sayılan kişilerden birisine, imza karşılığı tebliğ edilip, 2 numaralı fişin kapıya yapıştırılması ve komşunun durumdan haberdar edilmesi işlemlerine geçilebilecektir.
Tahkikatta muhatabın adresten kesin olarak ayrıldığının ya da öldüğünün tespiti halinde ise Tüzüğün 28. maddesinin 2., 3., 4. fıkraları gereğince işlem yapılacaktır.
Bu itibarla; Tüzüğün 28. maddesinde öngörülen şekilde ve maddede belirtilen kişilere sorularak imzaları da alınmak suretiyle, şayet imzadan çekinmeleri halinde bu husus da belirtilerek; muhatabın adreste geçici olarak bulunmama sebebi ve tevziat saatlerinden sonra geleceği “tevsik edilmeden”, Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine göre yapılan tebligat işlemi geçersizdir. Zira bu belgeleme işlemi, devamı işlemleri belirlemesi yanında muamelenin doğru olup olmadığına karar verilmesi yönünden yardımcı olacak ve tebliği isteyen makam ve hakimin denetimini sağlayacaktır.
21. maddeye göre yapılan tebligatlarda tebliğ tarihi, maddenin son cümlesinde açıkça belirtildiği üzere, iki numaralı fişin yani ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihtir. Tebliğ tarihinin bu şekilde belirlenmesi ve geçerli sayılabilmesi, tebliğ memurunun yukarıda açıklanan araştırmayı mutlaka yapmasına ve belgelemesine bağlıdır.
Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu’nun 13.10.1965 gün ve E:2/793 K:366, 16.09.1981 gün ve E:7/2371 K:604, 29.12.1993 gün ve E:18/778 K:876, 08.10.1997 gün ve E:2/499 K:783 ve 02.06.1999 gün E:1999/18-480 K:1999/486, 25.01.2006 gün ve E:2005/2-772 K:2006/17 sayılı kararlarında da istikrarlı bir biçimde benimsenmiştir (HGK 01.07.2009 gün ve 12-257 E.-315 K.).
Davalının adreste bulunmama nedeni Tebligat Tüzüğü’nün 28. maddesi uyarınca ilgililerin imzalarını taşıyan tutanakla tespit edilmediğinden sözü edilen tebligatlar usulsüzdür. İlamın ve davacı tarafça verilen temyiz dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 10.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy