MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.03.2011 gününden başlayarak aylık brüt 2.160 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece aylık kira parasının brüt 1.500 TL olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, 01.03.2011 tarihinden itibaren (davacının ½ payına düşen) aylık kira parasının 2.160 TL olarak tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkemece, kiralananın (tamamının) boş ve yeniden aylık 3.200 TL ye kiraya verilebileceğini bildiren bilirkişi raporu esas alınarak, hak ve nesafete göre (davacının payına düşen) aylık kira parası 1.200 TL olarak tesbit edilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesini ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artış” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hâkim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hâkim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri (hâkim veya bilirkişilerce de resen araştırabilir) aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, üç kişilik (inşaat, mimar, mülk) bilirkişiler kurulu marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, bilirkişi raporu mahkemece somut gerçekler ışığında resen değerlendirilmeli, buna göre hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parası saptanmalıdır.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, kiralananın sadece vasıflarını açıklanmış ve soyut gerekçelerle kiralananın istem tarihi itibariyle boş ve yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmiştir. Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya, Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırıdır.Bundan ayrı, mahkemece tespit edilen kira parası, bilirkişice kiralananın boş ve yeniden kiraya verilmesi halinde getireceği belirtilen kira parası dikkate alındığında, hak ve nesafet kurallarına uygun olmayacak şekilde düşüktür.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, 17.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy