(2942 S. K. m. 10)
Dava: Dava dilekçesinde 10.000 TL kamulaştırmasız el atma bedeli ile 10.000 TL ecrimisilin işleyecek yasal faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece kamulaştırmasız el atma sebebiyle bedel istemine ilişkin davanın açılmamış sayılmasına, ecrimisil istemine ilişkin davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı vekili dilekçesinde; mülkiyeti davacı tarafa ait taşınmazlara davalı idare tarafından kamulaştırılmaksızın asfalt döküp yol geçirilmek suretiyle el atıldığını, davalı aleyhine açılan meni müdahale ve kal davasının kabulüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini ancak davalının müdahalesinin halen devam etmekte olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla geriye dönük beş yıl için 10.000,00 TL ecrimisilin işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı idare vekili dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; bilirkişi raporu esas alınarak ve taleple bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle 10.000 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Ecrimisil davaları haksız fiil benzeri davalar olup, ecrimisil miktarının en çoğu tam gelir yoksunluğu en azı ise asgari kira bedelidir.
Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları doğrultusunda kira geliri üzerinden ecrimisilin belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest koşullarda getirebileceği kira parası emsal kira sözleşmeleriyle karşılaştırılarak (taşınmazın büyüklüğü ve çevre özellikleri de nazara alınarak) rayice göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil miktarı ise, ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE (TEFE) artış oranının tamamı yansıtılmak suretiyle belirlenecek miktardan az olamaz.
Bilirkişi raporunu hazırlarken, raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HUMK. nun 281 inci maddesine göre, bilirkişi raporu Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, emsal değerlendirmesi yapılmadan, taşınmazın konumu, niteliği ve benzer taşınmazların kiraya verilebilir özellikleri dikkate alınarak 2010 yılı için belirlenen yıllık 47.638,20 TL üzerinden geriye doğru hesaplama yapılarak, belirlenen bu ilk döneme, sonraki dönemler için ÜFE (TEFE) artış oranları yansıtılarak ecrimisil tespit edilmiştir. Bu haliyle raporun hüküm kurmaya yeterli olmadığının gözetilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.
O halde mahkemece; mahallinde konusunda uzman üç kişilik bilirkişi kuruluyla yeniden keşif yapılarak, benzer yerlerin kira sözleşmeleri getirtilerek (resen emsal araştırması yapmak ya da taraflardan emsal göstermeleri istenmek suretiyle) incelenmeli, taşınmazın büyüklüğü ve çevre özellikleri de nazara alınarak dava konusu ilk dönemde(2005) mevcut haliyle serbest koşullarda getirebileceği kira parası rayice göre belirlenmeli, sonraki dönemler için ise, ilk dönem için belirlenen miktara TÜİK. ce yayımlanan ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak koşuluyla ecrimisil hesabı yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün HUMK. nun 428 inci maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy