(6502 S. K. m. 1, 2, 3, 87) (6102 S. K. m. 4, 12)
Dava: Taraflar arasındaki Kayıp Kaçak Bedelinin İadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı vekili Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben hazırladığı dilekçesinde; ... ... Başmüdürlüğü (Abone No:....) (Müşteri No: ...), ... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No: ...) (Müşteri no: ...), ...Şubesi (Abone No:...) (Müşteri no: ...), ... Stadyum Şubesi (Abone No:...) (Müşteri no: ...), .... Şubesi (Abone No:...) (Müşteri no: ...), .... Şubesi (Müşteri no: ...), ... Şubesi (Abone No: ..) (Müşteri no:...), ... İkizce Şubesi (Abone No:...) (Müşteri no:...), ... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No:...) (Müşteri no: ...), Akkuş ... Merkez Müdürlüğü (Abone No:...) (Tesisat no: ...), Eski Abone No: ...- ... Şubesi (Abone No: 1 ...) (Tesisat no: ...), Eski Abone No:... ... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No:...460) (Müşteri no: ...), ... ... Şubesi (Müşteri no: ...), ... Merkez Müdürlüğü (Müşteri no: ....), ... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No:....) .... ... Şubesi (Müşteri no:...), ...... şubesi (Müşteri no: ...), ... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No: ...) (Müşteri no: ...), ...pe ... Merkez Müdürlüğü (Abone No: .30) (Müşteri No: ...), ...y ... Merkez Müdürlüğü (Abone No: ...) (Müşteri no: ....),...Şubesi (Abone No: ...40) (Müşteri no: ...), ..iye ... Merkez Müdürlüğü (Müşteri No: ..), .. ... Merkez Müdürlüğü Şubeleri; Organize Sanayi Şubesi (Abone No: 364320) (Müşteri no: 6000877892), Yenimahalle Şubesi (Abone No: 133940) (Müşteri no: ...), ...ı ... Şubesi (Abone No: ...) (Müşteri no: ...), Otogar ... Şubesi (Abone No: ...) (Müşteri no: ...), Hastane Şubesi (Abone No:...) Müşteri no: ...), .. ... Şubesi (Abone No: ...) (Müşteri no: ...), .. ... Merkez Müdürlüğü (Abone No: ..) Müşteri no: ...), ... ... şubesi (Abone No:...90) (Müşteri no: ...), ...... Şubesi (Abone No: ...) (Müşteri no: ..), ...... şubesi (Abone No:.) (Müşteri no: ..., .... şubesi (Abone No: 5620) (Müşteri no: ...),... ... Merkez Müdürlüğü (Abone No:...) (Müşteri no: ...),... şubesi (Abone No:...) (Müşteri no: ...)'nolu iş yerleri için satın aldıkları elektrik enerjisi karşılığı ödedikleri fatura bedellerinden davalı şirketlerce müvekkili olan şirketten kayıp-kaçak, psh sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve dağıtım bedelleri adı altında haksız ve kanunsuz olarak tahsil edilen, fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik kayıp kaçak bedeli olarak 100,00TL, psh sayaç okuma bedeli olarak 100,00TL perakende satış hizmeti olarak 100,00TL iletim bedeli olarak 100,00TL, dağıtım bedeli olarak 100,00TL olmak üzere toplam 500,00TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden tespit edilecek sorumlulukları oranında tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece; Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılan davada, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla hazırlanan tensip zaptında davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılmasına dair karar verilmiş ve yine tensiben açılan davanın miktar itibariyle Büyükşehir Tüketici Hakem Heyetinin karar vermesi gerektiğinden bahsolunarak davanın görev yönünden reddine karar verilmiş sözkonusu karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1-) 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 28.11.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmış ve Kanun'un 87. maddesi uyarınca, 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar. hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3. maddesinde Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, olarak tanımlanmıştır.
Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.
TTK'nun 4. maddesinde ise, ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..." sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.
26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2. maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5. maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır". şeklinde düzenlenmiştir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Somut olayda, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesinin, tacir olan davacı şirketin ticari faaliyetleri için elektrik tedarik etmek üzere akdedildiği anlaşıldığından, davacı tüketici tanımına uymadığı gibi olayda 6502 sayılı kanun hükümlerinin de uygulanması mümkün değildir. Bu duruma göre, uyuşmazlığın çözümü ticaret mahkemelerinin görevi içerisindedir.
Hal böyle olunca, yargılamanın genel hükümlere göre Ticaret Mahkemesi sıfatı ile yapılması gerekirken, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla, açılan davada miktar itibariyle Büyükşehir Tüketici Hakem Heyetinin karar vermesi gerektiğinden bahsolunarak görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
2-) Bozma nedenine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığı, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/III-3 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 29.12.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy