MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı; davalının konut dışı su abonesi olduğunu, davalı abone tarafından 2010 yılı 1., 3., 4., 5. ,6. ,7. , 8. aylar ile 2012 yılı 11. ayı su bedellerinin ödenmediğini, bu sebeple borcun tahsili için davalı aleyhine ... 26. İcra Müdürlüğü'nün 2013/13179 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının icra dairesinin yetkisine ve borca, işlemiş faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiğini, bu sebeple itirazın iptali ile ilgili icra takibinin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı; davacı idareye abonelikle ilgili herhangi bir borcunu olmadığını, alacağın varlığı iddia edilen döneme ilişkin borçların yeni kiracı tarafından abonelik alınırken davacı kuruma ödendiğini ve bu borçların kendisi ile yeni kiracı arasındaki kira alacağından düşüldüğünü, borçtan sorumlu olduğunu kabul etmemekle birlikte bu davada yetkili mahkeme ... icra daireleri ve mahkemeleri olduğunu belirterek davanın esastan ve usulden reddini istemiştir.
Mahkemece; davalının tacir olmadığı, davalıya ait işyeri olarak kullanılan taşınmaza su aboneliği oluşturulduğu, her iki taraf tacir olmadığından abonelik sözleşmesindeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçersiz olduğu, davalının yerleşim yeri adresinin ......, taşınmazın bulunduğu yerin ... olduğu, aboneliğin ...'da oluşturulduğu, davalı adresi, aboneliğe konu taşınmazın bulunduğu yer dikkate alındığında ...nun 10. Maddesi uyarınca sözleşmenin ifa yerinin ... olarak kabulünün ve dolayısıyla ... icra daireleri ile mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulünün hakkaniyete uygun olmayacağı, kaldı ki belirtilen davalı adreslerinde de sözleşmenin ifası anlamında tahsilat yapıldığı, böylelikle davalı hakkında icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı anlaşıldığından yetkisiz icra dairesinde icra takibi başlatılması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, itirazın iptali davasını gören mahkeme, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyebilir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Başka bir ifadeyle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik mercinin yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek, kesin olarak sonuçlandırmalıdır. (H.G.K. 28.03.2001 gün ve 2001/19-267-311 sayılı; H.G.K. 20.11.2002 gün ve 2002/19-900-994 sayılı kararları) Kaldı ki; itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiği doğaldır.
Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda; mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır.
İcra İflas Kanunu'nun 50.maddesi gereğince; "Para veya teminat borcu için takip hususunda HUMK.nun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur."
HMK'nın 6.maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10.maddesinde sözleşmeden ... davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir. Bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan; yine aynı kanunun 17.maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir.
Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, ...nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 05.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı).
Somut olayda, davanın tarafları arasında abone sözleşmesi bulunmakta olup, davalının konut dışı abone olarak imzaladığı sözleşmede; açıkça ... İcra Dairelerinin yetkisini kabul ettiği, bu yönde anlaştıkları görülmektedir.
Davacı kurum; 2560 sayılı ... Kanununun ek 5 ve geçici 10. maddeleri uyarınca kurulmuş olup, çalışmaları özel hukuk hükümlerine bağlı bulunmakta ve tacir sıfatını taşımaktadır.
Öyle ise mahkemece, bu ilkeler gözetilerek, davacı ile konut dışı(işyeri) abonesi davalı arasında ... İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğu konusunda sözleşme bulunduğu ve böylelikle de ortada geçerli bir icra takibinin bulunduğu gözetilerek, işin esası hakkında yapılacak yargılama neticesinde hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy