MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar ve davalılar...Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacılar, murislerinin elektrik kablosuna basarak akıma kapıldığını, vefat ettiğini, kablonun direkten sarkıp yere düştüğünü, bakım yapılmadığını, hattı davalı iki şirketin kullandığını, taşınmazın malikinin davalı gerçek kişiler olduğunu, davalılardan ... yönünden genel bakım kontrol yükümlülüğü bulunduğunu, maddi manevi zarar gördüklerini ileri sürerek şimdilik Nermin için 60.000.00.-TL maddi, 40.000.00.- TL manevi, N. Efe için 1.000.00.- TL maddi, 20.000.00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir. Davacılar, maddi tazminat açısından talep sonucunu 36.300.98.- TL daha artırmışlardır. Davacıların , davalılar Necla ve Kadir aleyhine olarak aynı olay nedeni ile şimdilik Nermin için 60.000.00.- TL maddi , 40.000.00.- TL manevi, N. Efe için 1.000.00.- TL maddi , 20.000.00.- TL manevi tazminatın olay tarihinden yasal faizi ile tahsili talebi ile açtıkları dava da bağlantı nedeni ile birleştirilmiş ,yargılamaya birlikte devam edilmiştir .
Davalılar, olay nedeni ile sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davalı ..., davalılar ..., ... ve ... (mirasçıları) aleyhine açılan davanın reddine, davacı ... için 83.839,81 TL maddi tazminat, davacı Nazım Efe Yıldız için 13.461,17 TL maddi tazminat, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminat, davacı Nazım Efe Yıldız için 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Lesbur orman ürünleri ticaret limited şirketi ve afacan elektrik sanayi a.ş şirketinden müştereken alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş , hüküm davacılar, davalılar...limited şirketi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir .
./..
-2-
1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-) Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki eksikliklerden doğan zararlardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. (TBK m.69; BK m.58)
Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.
Enerji nakil hatları, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir. Bu faaliyet, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur.
Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği 5. maddesinde; kuvvetli akım tesislerinin, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Borçlar Kanunu'nun 50.maddesine (TBK.nun 61.maddesine) göre “Birden fazla kişiler birlikte bir zarara neden olmuşlarsa, sorumluluk derecelerine bakılmaksızın ve eylemlerinin türü yönünden bir ayrım yapılmaksızın, zarar görene karşı, her biri ayrı ayrı zararın tamamından ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olurlar.”
Aynı Kanunun 51.maddesine göre “Birden çok kimseler değişik nedenlerle aynı zarardan sorumlu olurlarsa, zarar görene karşı ortaklaşa zincirleme sorumlu olurlar.” Zarar gören, bu iki hükme dayanarak Borçlar Kanunu 142.maddesine (TBK.nun 163.maddesine) göre, zararının tümünü zincirleme sorumlulardan birine karşı açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsine karşı açacağı tek dava ile de isteyebilir. Borçlulardan birinin yaptığı ödeme, ödenen miktar oranın da diğerini veya diğerlerini borçtan kurtarır ve daha sonra, ödeme yapanın diğerlerine karşı rücu hakkı doğabilir.
Mahkemece, hükme dayanak alınan ve makine ve elektrik mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu raporunda , branşman hattının kurulu olduğu yapının maliki olan davalı gerçek kişiler ile davalı ... yönünden kusur ve sorumluluk bulunmadığı belirtilmiştir . Davalı gerçek kişilerin yukarıda anılan nedenlerle yapı maliki olarak vefat ile sonuçlanan davaya konu olay nedeni ile tazminat ödemekle sorumlu oldukları tartışmasızdır .
Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 4/34.maddesinde; branşman (irtibat) hattı müşterinin (abonenin) dağıtım sistemine bağlandığı bağlantı noktasına kadar müşteri tarafından tesis edilen müşterinin mülkiyetinde olan ve münhasıran müşterinin bağlantı talebinin karşılanması amacı ile kullanılan tüm teçhizatı (hat, kablo, dam direği, kesici ve ölçü sistemleri vb.) ifade eder. Diğer davalı ..., 08/10/1987 tarihinde davaya konu branşman hattının projesini onaylamıştır. Anılan davalının, branşman hattı için abonenin uygunluğunu denetlemesi, denetim sonrasında branşman hattında abonenin yaptığı değişiklikler olup olmadığını incelemesi gerektiği halde bu yükümlülükleri yerine getirmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu açıktır. Mahkemece, tüm davalıların doğan zarar nedeni ile müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilerek hüküm oluşturulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
3-) Bozma nedenine göre davalı ... 'ın temyiz itirazlarının (vekalet ücretine ilişkin) şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir .
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte yazılı nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine , ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacılar yararına BOZULMASINA, üçüncü bentte yazılı nedenlerle vekalet ücretine ilişkin itirazların şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
M.S/S.A