MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacılar, 19 / 08 /2014 tarihinde elektrik kabloları yüzünden çıkan yangın nedeni ile taşınmazlarında bulunan meyveli ve meyvesiz ağaçların yandığını, tespit yaptırdıklarını, zararlarının giderilmediğini, davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 2.000.00.- TL nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Aynı yangın nedeni ile taşınmazlarının zarar gördüğünü ileri süren farklı davacıların davalı aleyhine açtıkları dokuz ayrı tazminat davası da bağlantı nedeni ile birleştirilmiş, yargılama birlikte yürütülmüştür .
Davalı, yangının neden kaynaklandığının belli olmadığını, illiyet bağının bulunmadığını belirterek davaların reddine karar verilmesini istemiştir .
Mahkemece, davalının dava konusu yangın olayına ilişkin üzerine atfedilebilecek ve ispatlanmış herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir .
1-) Dava; elektrik enerjisi dağıtım hattından kaynaklandığı iddia edilen yangın nedeniyle,uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.
Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki eksikliklerden doğan zararlardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. (TBK m.69; BK m.58)
Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.
Enerji nakil hatları, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir. Bu faaliyet, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur.
Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği 5. maddesinde; kuvvetli akım tesislerinin, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Düzenlenen 22/08/2014 tarihli tutanakta yangının, elektrik tellerinden çıkan kıvılcımların kuru otları tutuşturması sonucu çıktığı belirtilmiş, keşifte dinlenen tanıklar ise yangının direğin dibinden başlayıp etrafa yayıldığını, direkten aşırı şekilde kıvılcımlar çıktığını, dizboyu kuru otlar nedeni ile yangının hızlı ilerlediğini beyan etmişlerdir. Mahkemece, dayanak alınan bilirkişi kurulu raporunda ise yangın neden çıktığının belirsiz olduğu açıklanmıştır.
Somut olayda, yangının davalıya ait enerji nakil hattından kaynaklandığı, doğan zararın nedeninin davalının sahibi olduğu hattaki bakımsızlık olduğu, illiyet bağının bulunduğu, davalının zarardan sorumlu olduğu anlaşıldığından bu nedenle karar bozulmalıdır.
2-) Mahkemece, tüm davacıların ayrı ayrı zararlarının hesaplatılması, ziraat mühendisi bilirkişilere rapor hazırlatılarak varılacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir . Yerleşmiş Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere; meyveli ağaçların yaşamına son verilmesinden doğan zararın, bunların kaim değerinin tespiti suretiyle takdiri gerekmektedir. Bir ağacın kaim değerini bulmak için uygulanması gereken yöntem ise, ağaçların bulunduğu yerin ağaçlı değeri ile ağaçsız değeri arasındaki farkın tespiti ile bu farkın o yerde bulunan ağaç sayısına bölünmesi suretiyle gerçeğe en yakın zararın belirlenmesidir. Bilirkişilerin bu yöntem ile yangından doğan zararları hesaplamaları sağlanarak hüküm oluşturulmalıdır .
3-)Ayrıca, asıl ve birleşen davalar, ayrı ayrı bağımsızlıklarını korudukları için haklarında ayrı ayrı karar verilmesi gerekirken, mahkemece tek bir dava varmışcasına davanın reddine karar verilerek yargılamanın bitirilmesi isabetli bulunmamıştır .
4-) Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir .
SONUÇ:Yukarıda 1, 2, 3. bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacılar yararına BOZULMASINA, 4. bentte yazılı nedenlerle davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.