MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 09.04.2019 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı ve vekili gelmedi. Karşı taraf davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve taraflardan kimsenin gelmediği anlaşılmakla işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, taraflar arasında .... Alışveriş merkezinde stand alanı kiralama sözleşmesi yapıldığını, kiralanan yerin 01/06/2013 tarihinde teslim edildiğini, sözleşme 1 yıllık olup davalı tarafından 18/09/2013 tarihinde erken ve haksız olarak feshedildiğini, davalı kiraya verenin keyfi olarak ya üst kattaki dükkanlardan birine ya da zemin kattaki stand alanlarından birine yerleşmesi konusunda baskı yaptığını, yer değişikliğine dayanak yapılan sözleşmesinin 7.maddesinin B.K.nun 301 maddesine aykırı olduğunu, davalı tarafından haksız olarak standın sökülüp depoya kaldırıldığını, standın ve içindeki malzemelerin korunmasına da hiç özen gösterilmediğini, bu şekilde sözleşmenin 18/09/2013 tarihinde tek taraflı olarak feshedildiğini belirterek öncelikle kira sözleşmesinin 7.bendinin yok sayılarak haksız olarak feshedildiğinin tespitine, ödenen 6 aylık kira bedelinden iadesi gereken 2 ay 12 günlük kira bedeli olan 7.929,60 TL, franchise/bayilik sözleşmesi gereğince bayilik bedeli 28.000,00 TL, davalı tarafından standın dağıtılması suretiyle depoya kaldırılan ürünlerin değeri olan 5.000.TL, sözleşmenin zamanından önce feshi nedeniyle 8 ay 12 gün boyunca yoksun kalınan 78.750 TL kârın ve 10.000.TL. manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile, yoksun kalınan kazanç kaybı istemi 13.310,64 TL arttırlarak 92.060,64 TL'nin tahsili istenilmiştir.
Davalı, ...nin malik olup .... Ltd Şti'nin diğer davalı şirkete vekaleten sözleşmeyi imzaladığını, .... Proje Geliştirme Ltd. Şti.'ye açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, kira sözleşmesi hükümlerine göre davanın haksız olduğunu, kiracıya, kira sözleşmesinde yer alan yetkiye göre yer değişikliği teklifi yapıldığı, kabul edilmeyince kira sözleşmesinin 7.1 maddesinde yer alan hüküm gereği feshine karar verildiğini, kiracıya sözleşmenin feshedildiğini bildirilerek standı ve tüm ürünleri kaldırması için 1 gün süre tanındığını, kiracının standı kaldırmaması üzerine standın içindeki tüm ürünler ile birlikte depoya kaldırıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile taraflar arasındaki kira sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinin tespitine, erken fesih nedeniyle iade gereken kira bedeli olan 7.376,45 TL'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, sözleşmenin erken fesih nedeniyle davacı tarafça yoksun kalınan kar olan 92.060,64 TL'nin davalıdan tahsiline, bozulduğu anlaşılan ürünlerden bedeli tespit edilebilenlerin bedeli olan 291,70 TL'nin davalıdan tahsiline, dava konusu işletmenin bayilik bedeli olan 28.000 TL'nin haksız fesih nedeniyle davalıdan tahsiline davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine ve davanın ...ne karşı açıldığı, sözleşmeyi vekaleten imzalayan ....Proje Geliştirme Ltd. Şti.'nin dava dilekçesi ile karar başlığında vekil olarak gösterildiği ve davalı sıfatının bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-)Taraflar arasında, 01/06/2013 başlangıç tarihli, bir yıl süreli stand alanı kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin 3.3. maddesinde "Sürenin sonunda veya başka bir sebeple sözleşmenin sona ermesi halinde sözleşmenin fesih tarihinden itibaren en geç 1 gün içinde kiracı kendisine tahsis edilen yeri tamamen boşaltacak ve kiraya verene teslim edecektir. Bu süre içerisinde kiracı kendisine ait malları ve malzemeleri alıp tahsis edilen yeri boşaltmaz ise hiçbir ihtara ve hükme gerek kalmaksızın kiraya veren bu malzemeleri bir tutanakla tespit edip uygun göreceği bir depoya kaldırmaya ve evvelce kiracıya tahsis edilmiş yeri dilediği gibi yeniden düzenlemeye yetkilidir. Bundan dolayı kiracı, kiraya verenden tazminat talep etmeyeceğini şimdiden gayrikabili rücu kabul ve taahhüt eder" hükmü, 7. maddesinde ise "Kiraya veren, kiralanan yeri tek taraflı olarak istediği zaman değiştirebilir. Bu değişiklik kiracıya yazılı olarak bildirilecek olup kiracı bu değişiklik sebebiyle kiraya verenden kira bedelinde indirim yapılmasını talep edemez. Aksi hareket halinde kiraya veren sözleşmeyi hiçbir bildirimde bulunmadan tek taraflı olarak feshedebilir. Kiralanan yeri belirlemek ve zaman içinde ihtiyaca göre bu alanı büyütmek ve küçültmek yetkisi kiraya verene aittir." düzenlemesi yer almaktadır.
Davalı kiraya veren 17/09/2013 tarihinde, kira sözleşmesinin 7.1 maddesi uyarınca yiyecek alanında bulunan standın, bodrum katta bulunan alana taşınmasına karar verildiğini davacı kiracıya bildirilmiş, akabinde 18/09/2013 tarihli yazı ile kira sözleşmesinin, sözleşmenin 7.1 maddesine göre tek taraflı olarak feshedildiği, kira sözleşmesinin 3.3. maddesine göre standın 1 gün içinde kaldırılması, aksi halde tüm ürünler ile standın depoya kaldırılacağı ihtar edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile davacıya stand kiralandığı ve kiralananın genel hükümlere tabi bulunduğu anlaşılmaktadır. Kiralanan genel hükümlere tabi olduğundan, davalı kiraya verenin sözleşmeyi feshi, kira sözleşmesi hükümlerine göre haksız bir fesih olarak değerlendirilemez. Bu durumda haksız fesih durumunda talep edilebilecek olan kâr kaybı istemi ile bayilik bedeli adı altında talep edilen tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy