MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ..., asli müdahil ..., aslı müdahil ... ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmeleri üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı şirket, Bingöl İl Jandarma Komutanlığı'nın 2013-2014 yılı ısınma döneminde kullanılmak üzere davalının açtığı kömür alım ihalesini kazandıklarını ve Bingöl Jandarma Komutanlığı ile aralarında 23.09.2013 tarihli sözleşmenin imzalandığını, sözleşme ile 3250 ton kömür karşılığı 1.163,500,00 TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşme gereği kömürü teslim ettiklerini, ancak usule aykırı olarak ve uzman olmayan kişiler tarafından numune alınarak analiz için Maden ve Tetkik Arama Genel Müdürlüğüne gönderildiğini, davalının analiz sonuçlarına göre teslim edilen kömürün sözleşme kriterlerini taşımadığını belirttiğini, itirazları üzerine alınan numunelerin bu kez Kütahya Tavşanlı Kömür İşletmelerine gönderildiğini, buradan gelen analiz sonuçlarına göre de kömürlerin teknik şartname koşullarını taşımadığının belirtildiğini, kendilerinin de analiz yaptırıp rapor sunmalarına karşın dikkate alınmadığını ve davalının 27.01.2014 tarihinde sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini belirterek, feshin haksız olduğunu ileri sürerek ödenmeyen sözleşme bedeli olan 1.163,500,00 TL ile gelir kaydedilen teminat tutarı olan 71.000TL'nin ve menfi ve müspet zararlarına karşılık şimdilik 1.000 TL nin haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş,yargılama sırasında müspet ve menfi zararlarının tazminine ilişkin talebini atiye bırakmıştır.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın kabulüne, sözleşme bedeli olan 1.163.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı... ODUN KÖMÜR GÜBRE PAZ.NAK.İTH.İHR.LTD.ŞTİ'ye verilmesine, sözleşmede belirtilen ve hazineye gelir kaydedilen teminat tutarı olan 71.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... ODUN KÖMÜR GÜBRE PAZ.NAK.İTH.İHR.LTD.ŞTİ'ye verilmesine, asli müdahillerin taleplerinin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ..., asli müdahil ..., asli müdahil ... ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı, eldeki dava ile davalının açmış olduğu kömür alım ihalesini alarak davalı ile imzaladığı sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek sözleşme bedeli ile gelir kaydedilen teminat tutarının ve müspet ve menfi zararlarının davalıdan tahsilini istemiş, yargılama sırasında müspet ve menfi zararlarının tazminine ilişkin talebini atiye bırakmış olmakla, Mahkemece bu talebin işlemden kaldırılması için ayrı bir esasa tefrik edilmesine,karar verildiği görülmüştür. Davalı, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunmuş;bozma kararı öncesi yargılama sırasında ... dava konusu alacak kalemlerini temlik aldığını belirterek yargılamaya katılmıştır.
Asli müdahale 6100 sayılı HMK'nun 65.maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1. fıkrasında ''bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir'' düzenlemesine yer verilmiştir. Maddenin 2.fıkrasında ise ''asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır'' denilmektedir.
Madde metni incelendiğinde de görüleceği üzere asli müdahalenin şartları; görülmekte olan bir davanın bulunması,asli müdahilin dava konusu olan hak veya şey üzerinde bir hak iddia etmesi, asli müdahilin üçüncü bir kişi olması ve asli müdahilin ayrı bir dava açmış olmasıdır.Asli müdahale davası açan kişinin bu dava için ayrı bir harç ödemesi gerekmektedir.Çünkü asli müdahale davası ilk davadan bağımsız ayrı bir davadır. (Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, Prof.Dr.Baki Kuru-Prof.Dr.Ramazan Arslan-Prof.Dr.Ejder Yılmaz, 6100 sayılı HMK'na göre yeniden yazılmış 22.baskı,sf.518 vd.)
Gerekçeli karar başlığında asli müdahil olarak adları geçen ..., ..., ..., ...Ltd.Şti. ve ... dosya henüz Yargıtay aşamasında temyiz incelemesindeyken 21/02/2017 tarihinde Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Başkanlığı’na verdikleri müdahil olma talebinde bulunma başlıklı dilekçeleri ile; ....Şti.nin işbu dosyaya konu alacağının bir kısmını temlik sözleşmesi ile temlik aldıklarını, dava devam ederken davacı şirketin kendilerine bir kısmını temlik ettiği alacağın tamamını ...’ya temlik ettiğini sonradan öğrendiklerini, temlik edilen alacağın tekrar temlik edilmesi mümkün olmadığından ...’ya yapılan temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu, bu nedenle hak sahipliklerinin tespitini talep ettiklerini beyan etmiş oldukları görülmekle birlikte bilahare asli müdahil olarak ismi geçen kişiler için Av. ... vekaletname sunmuştur. ... vekili tarafından 13.Hukuk Dairesi’nin bozma ilamı sonrasında 25/01/2018 tarihli celsede, Yargıtay aşamasında dosyaya müdahil olduklarını belirterek davaya müdahil olarak katılmalarının sağlanmasının talep edildiği, ... vekilince sunulan vekaletnamenin de dosyaya ibraz edildiği, harç yatırılmaksızın mahkemece asli müdahil olarak davaya kabulü ile yargılamaya devam edilerek yargılamanın sonuçlandırıldığı ve eldeki temyize konu hükmün kurulduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki, karar başlığında asli müdahil olarak adları geçen ve asli müdahil olarak kabul edilen davacılar yönünden yerel mahkemece TBK'nun 183. vd. maddeleri ile yukarıda açıklanan HMK'nın ilgili maddelerine göre bir değerlendirme yapılmadan anılan müdahale talep eden şahıslara davacı sıfatı tanınarak haklarında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Birinci bent gereğince temyiz olunan kararın BOZULMASINA, ikinci bent gereğince tarafların sair temyiz itirazların incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/12/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.