Davacı ... ile davalı ... arasındaki alacak davasına dair Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 26/10/2020 tarihli ve 2020/459 E. 2020/2158 K. sayılı hükmün bozulması hakkında dairece verilen 03/03/2021 tarihli ve 2021/331 E. - 2021/2235 K. sayılı karara karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.
Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, davalı Vakıf ile imzaladığı kira sözleşmesi uyarınca 31/12/2005 tarihine kadar tahakkuk etmiş olan kira bedellerinin tamamını ödendiğini, Milli Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 03/01/2006 tarihli ihbarname ile kiralananın tasarruf hakkının 18/07/2005 tarihi itibariyle Milli Emlak Dairesi Başkanlığına geçtiğinin bildirildiğini ve bu nedenle 18/07/2005-31/12/2005 tarihleri arasında tahakkuk eden ecrimisil bedelinin ödenmesinin istendiğini, bu bedelin İdareye ödendiğini ileri sürerek; davalı Vakfa 18/07/2005-31/12/2005 tarihleri arasında ödenen kira bedeli ödemelerine şimdilik 10.000 TL'nin 31/12/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında davasını ıslah etmiştir.
Davalı; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının kira ve geç ödemeden kaynaklanan gecikme faizi borcu bulunduğunu, kira borçlarını ifa sırasında davacı ile bu hususlar göz önünde bulundurularak ibralaşıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile 40.728,17 TL'nin 31/12/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairece verilen 03/03/2021 tarihli ve 2021/331 Esas 2021/2235 Karar sayılı kararla;
1-) Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-) Taraflar arasında 01/01/2003 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi, feshedilmediği veya sözleşmenin iptali davası açılmadığı sürece geçerlidir. Ancak kiraya veren kiralananı her türlü maddi ve hukuki ayıptan ari olarak kiracının kullanımına sunmak ve kira müddetince bu hali ile muhafaza etmekle yükümlüdür. Üçüncü kişinin aynî bir hakka dayalı olarak kiralanan üzerinde ileri sürdüğü talepler davalı kiralayanın tekeffülü altındadır. Kiraya verenin sorumluğu, ödenen ecrimisil bedeli, ödenen kiradan düşükse ecrimisil miktarı, ödenen ecrimisil bedeli ödenen kiradan fazla ise ödenen kira miktarı kadardır. Somut olayda, 18/07/2005 tarihi ile 31/12/2005 tarihleri arası dönem için ödenen ecrimisil bedelinin 34.166 TL olduğu, aynı dönem için ödenen kira bedelinin ise 81.776,59 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacı kiracı tarafından 15/02/2006 tarihinde ödenen ecrimisil bedeli, ödenen kira bedelinden düşük olduğuna göre; mahkemece, henüz ıslah tarihinde zamanaşımına uğramamış olduğu anlaşılan 34.166 TL ecrimisil bedelinin iadesine karar verilmesi gerekirken ödenen kira bedellerinin iadesine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3-) Kabule göre, dava açılması, saklı tutulan haklar yönünden temerrüt oluşturmadığından ıslah dilekçesi ile talep edilen miktar yönünden temerrüt, ıslah harcının yatırıldığı 28/10/2015 tarihinde gerçekleşmiştir. Mahkemece, alacağın ıslah dilekçesi ile talep edilen kısmına 28/10/2015 ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken tüm alacağa 31/12/2005 tarihinden itibaren faiz yürütülmüş olması da doğru değildir." gerekçesi ile bozulmuştur.
Davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi talep edilmiş olmakla, yeniden yapılan incelemede;
Taraflar arasında 01/01/2003 başlangıç tarihli kira sözleşmesi düzenlendiği, kiralanan taşınmaz için Milli Emlak Dairesi Başkanlığınca 18/07/2005-31/12/2005 tarihleri arasındaki dönem için ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ecrimisil bedelinin davacı kiracı tarafından ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bunun yanında, dava konusu taşınmazın Milli Emlak Müdürlüğü tarafından davalı Vakfa kiralandığı, taraflar arasında alt kira sözleşmesi düzenlendiği, asıl kiraya veren olan Milli Emlak Müdürlüğünün kira sözleşmesini feshettiği ve ecrimisil tahakkuk ettirdiği görülmektedir. Bozma kararında da belirtildiği üzere, üçüncü kişinin aynî bir hakka dayalı olarak kiralanan üzerinde ileri sürdüğü talepler, davalı kiralayanın tekeffülü altındadır ancak somut olayda Milli Emlak Müdürlüğünün aynı zamanda asıl kiraya veren sıfatı da bulunmaktadır. Bilindiği üzere, bir kira sözleşmesinin feshi ya mahkeme kararı ile veya tarafların birbirine uygun fesih bildirimi ile ya da kiralananın yok olması ile mümkündür. Kiraya veren tarafından düzenlenen, tek taraflı feshi ihbarı ile kira sözleşmesinin sona erdirilmesi ve buna bağlı olarak davalı alt kiracının fuzuli şagil olduğundan bahsedilmesi mümkün değildir. Diğer yandan, asıl kira sözleşmesinin sona ermesi halinde alt kira ilişkisi de kendiliğinden sona erecektir.
Bu durumda, mahkemece; yapılan bu açıklamalar ışığında asıl kira sözleşmesi de değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesini doğru değildir.
Ne var ki, kararın bu gerekçe ile de bozulması gerekirken, sadece yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulduğu bu defa yapılan inceleme ile belirlendiğinden davacı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın karar düzeltme isteğinin kabulü ile Dairece verilen 03/03/2021 tarihli ve 2021/331 Esas 2021/2235 Karar sayılı bozma kararına yukarıda açıklanan bozma nedeninin ilave edilmesine, peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde düzeltme isteyene iadesine, 07/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.