MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/2658 E., 2024/3114 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2024/8 E., 2024/296 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gereği düşünüldü:
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan ve tashih şerhi ile temyiz yolunun açık olduğu belirtilen asıl ve birleşen davadaki davacılar lehine hüküm altına alınan ve davalı tarafça temyize konu edilen miktarlar; ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 87.070,23 TL, ... Cam San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 107.260,00 TL, ... Soğutma Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 191.116,00 TL, ... Kırtasiye Zarf San. A.Ş. yönünden 151.142,12 TL; birleşen davada davacılar ... Madencilik Turizm İnşaat Tic. ve San. A.Ş. yönünden 371.534,00 TL, ... Yağ Tar. Ürün. Nak. Hayv. Gıda Paz. San. ve Tic. A.Ş. yönünden 91.077,33 TL, Maya İnşaat Taah. Tur. Taş. Petrol Ürün. San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 112.030,33 TL, ... Toprak San. A.Ş. yönünden 147.110,00 TL, Sistemli Marketçilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden 177.265,02 TL, ... Toprak Hafriyat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden 222.349,00 TL, ... Ünye Plastik ve İnşaat Malz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden 288.526,00 TL, ... Pres Otomotiv ve Metal Eşya San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 153.742,00 TL olup, karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yukarıda belirtilen davacılar yönünden temyiz dilekçesinin miktar itibariyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin davacı ... Tekstil Boya-Apre San. ve Tic. A.Ş. yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl ve birleşen davada davacılar vekili; müvekkillerinin dava dışı ... Ortak Satın Alma Platform Hizm. Tic.A.Ş. ile ... Ortak Satın Alma Hizm. A.Ş.'nin üyeleri olup, sözü edilen şirketler ile davalı arasında ticari aracılık protokolü bulunduğunu, bu kapsamda davacıların her birinin davalı şirket ile aralarında bulunan elektrik enerjisi satın alma sözleşmesi uyarınca elektrik enerjisini daha uygun fiyattan temin ettiklerini, davalı şirketin taahhüt ettiği fiyatların TEDAŞ "ayrıştırılmış tarife" üzerinden indirim şeklinde olduğunu, buna kayıp-kaçak bedelinin dahil olduğunu ancak 01.01.2011 tarihinden itibaren tahakkuk ettirilen faturalara haksız ve mükerrer olarak kayıp-kaçak bedelinin de ilave edildiğini ve sözleşmelerin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, her bir davacı yönünden mükerrer kayıp-kaçak bedeline karşılık olmak üzere şimdilik 1.000,00 TL ile haksız fesih nedeniyle uğranılan kâr kaybına karşılık olmak üzere şimdilik 100,00 TL toplamı 1.100,00 TL 'nin davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davacı yönünden dava değerini ayrı ayrı ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın her bir davacı yönünden ayrı ayrı kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 02.07.2020 tarihli ve 2020/2528 E., 2020/3864 K. sayılı tarihli ilamında, " Uyuşmazlığın enerji satış sözleşmesinin TEDAŞ tarifelerinin EPDK tarafından yapılan zamlar nedeniyle % +-1.5 aralığından fazla değişmesinden kaynaklandığı, bu durumun sözleşmenin mücbir sebepler ve olağanüstü haller başlıklı 11.maddesinde düzenlendiği, TEDAŞ tarifelerinin % +-1.5 aralığında değişmesinin EPDK tarafından elektriğe yapılan zamlar sebebiyle meydana geldiği, EPDK'nın bu tür uygulamalarının önceki yıllarda da mevcut olduğu, söz konusu durumun davalı şirket tarafından öngörülemeyecek bir durum olmadığı gibi elektrik tedarik etme yükümlülüğünün ifasını da engelleyen bir durum olmadığı, dolayısıyla elektrik ve doğalgaz fiyatlarındaki artışın mücbir sebep olarak nitelendirilemeyeceği," ifadelerine yer verildiği, mücbir sebebe ilişkin savunmanın değerlendirilmesinin genel bilgi veya tecrübe veya hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi ile çözümlenmesi gereken bir husus olup özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir durum olmadığı, sözleşmenin (11.) maddesinde belirlenen tarife değişikliklerinin 01.04.2012 tarihinde meydana geldiği, davalı şirketin 31.05.2012 tarihli yazıyı fax kanalıyla davacılara gönderdiği ve yazı içeriğinde yer alan hususlar ile ilgili 03.06.2012 (pazar) gününe kadar işlem yapmalarının istendiği, davacılara uzlaşmak için 1 iş günü süre verildiği, söz konusu sürenin uzlaşma müracaatı için yeterli olmadığı, sözleşmenin feshinin (10.) madde hükümlerine uygun olmadığı, haksız fesih olarak değerlendirilmesi ve buna göre davacıların haksız fesihten kaynaklanan zararlarının tespitinin gerektiği, bu amaçla dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda, davacıların haksız fesihten kaynaklanan zararları tespit edilmiş olup zararın sözleşme süresi esas alınmak suretiyle tespitinde hukuka aykırılık bulunmadığı, mükerrer kayıp-kaçak tahsil edilip edilmediği hususunda, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda; TEDAŞ/EPDK Elektrik tarifelerinde Tarife Tablo 1, Tarife Tablo 2 ve Fonsuz Tarife olmak üzere üç çeşit tasnif yapıldığı, Tarife Tablo-1'de; kayıp-kaçak bedeli; ... Enerji Birim Fiyatının içine gömülü olduğu, Tarife Tablo-2'de ise; kayıp-kaçak bedeli ayrı, ... Enerji Bedeli, PSH Bedeli, Dağıtım Bedeli, İletim Bedeli ayrı olarak yer aldığı, tedarik şirketlerinin indirimlerini Tarife Tablo-2'den yapması gerektiği, çünkü indirimlerin çıplak aktif enerji birim fiyatı üzerinden yapılması gerektiği, davalı şirket tahakkukları Tarife Tablo-2'deki çıplak aktif enerji birim fiyatına indirim uygulayarak yapacağı yerde, kayıp-kaçak bedelinin gömülü olduğu aktif enerji birim fiyatına indirim uygulayarak yaptığı, faturalarda kayıp-kaçak bedeli ayrıca yer almış olduğundan davalının bu bedelleri davacılardan mükerrer olarak tahsil ettiği gerekçesiyle; davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; Yargıtay incelemesinden geçen emsal davalarda, mükerrer kayıp-kaçak bedeli tahsil edilmediğine dair kararlar verildiğini, 20.01.2014 tarihli ilk bilirkişi raporunda, birim fiyatın taraflar arasındaki sözleşme uyarınca belirlendiği ve bu bedele kayıp-kaçak bedelinin de dahil olduğu bir anlaşma olmadığının belirtildiği, kayıp-kaçak bedelinin faturalara EPDK kararı ve sözleşme uyarınca ayrıca yansıtıldığı tespitlerine yer verildiğini, dosyaya sunulan hukuki mütalaada da mükerrer tahsilat olmadığı tespitlerine yer verildiğini, aktif enerji bedelinin müvekkili şirketin sattığı elektrik karşılığı olup, kayıp-kaçak bedelini içermediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, sözleşmede enerji birim fiyatını düzenleyen ve “diğer tüm dağıtım sistemi kullanıcıları tek terimli tek zamanlı ticarethane” tarife olarak belirlenen (7.1.) maddede, müvekkilinin hak ettiği ve faturalarda da belirtilen “elektrik bedelini” temsil ettiğini, içeriğinde kayıp-kaçak bulunmadığını, nitekim maddenin devamında bu bedele kayıp-kaçak bedeli ayrıca eklenir denilmekle bu hususun düzenlendiğini, somut olayda mücbir sebebin gerçekleştiği hususunda hukukçu bilirkişinin de dahil olduğu heyetten rapor alınması talebinin değerlendirilmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin mücbir sebep başlıklı maddesindeki koşulların gerçekleştiğini, doğal gaz kısıntısının ve TEDAŞ tarifelerindeki değişimin mücbir sebep niteliğinde olup olmadığı değerlendirilirken, eşit taraflar arasında müzakere edilerek hazırlanan sözleşme hükümlerine üstünlük tanınması gerektiğini, doğal gaz fiyatlarında yaşanan artış hususunda inceleme yapılmadığını, tarife birim fiyatları ile BOTAŞ’ın doğal gaz fiyatlarının araştırılması ve karşılaştırılması halinde, sözleşmede belirtilen üç mücbir sebep halinin de somut olayda gerçekleştiğini, olayın aydınlatılabilmesi için 2012 yılına ait verilerin, en azından bir ifa güçlüğü doğurmuş olup olmadığı ile tedarikçi müvekkile fiyat artışı veya tedarik kısıntısı yetkilerini bahşeden akdi haklarını doğurur nitelikte olup olmadığı yönlerinden incelenmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmelerde, olağanüstü hallerin varlığı halinde davacıların indirimsiz elektrik almayı kabul ettiklerini, sözleşmenin feshedilmemesi halinde dahi indirimli elektrik alamayacaklarını, bu itibarla zarara ilişkin bilirkişi raporlarının kabul edilemeyeceğini, sözleşmenin (5.) maddesindeki düzenleme çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğini, zarar hesabı yönünden sözleşmenin kalan süresi esas alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, bir zarar hesaplaması yapılacak ise sözleşmenin kalan süresinin değil, davacıların benzer bir sözleşmeyi imzalayabileceği sürenin esas alınması gerektiğini, aynı zamanda zarar hesabı, aldığı/alması muhtemel sözleşme teklifleri ile mevcut sözleşme arasındaki zarar tutarının gözetilmesi gerektiğini, altı aylık sözleşme süresi esas alınarak yapılan hesaplamanın fahiş olduğunu ve davacıların sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık; davalının, abonesi olan davacıya tahakkuk ettirdiği faturalarla mükerrer olarak kayıp-kaçak bedeli tahsil ettiğinden bahisle istirdat ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer verilen gerekçeye, hükme esas alınan bilirkişi raporları ile dava konusu edilen mükerrer kayıp-kaçak bedelleri ile tazminat talebinin denetime elverişli şekilde belirlendiği anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin yukarıda adı geçen bir kısım davacılara ilişkin temyiz dilekçesinin miktar itibariyle REDDİNE,
2. Davalı vekili tarafından davacı ... Tekstil A.Ş. yönünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.