İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
TARİHİ: 20.03.2023
SAYISI: 2023/348 E., 2023/667 K.
DAVA TARİHLERİ: 09.05.2016 - 08.01.2020
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 18.10.2022
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı vekili asıl davada; müvekkili ile davalı arasında 31.03.2016 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi imzalandığını, yazılı hiçbir bildirim yapılmaksızın davalı Kurum tarafından görevlendirilen müfettişin hastanenin geçmiş dönemlere ait fatura ve diğer kayıtları üzerinde inceleme başlattığını telefon yoluyla bildirdiğini, müfettiş incelemesi kapsamında İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.04.2016 tarihli Komisyon Kararının tebliğ edildiğini, buna istinaden ödemelerinin durdurulmasına karar verildiğini, yapılan itiraz neticesinde daha önce ödemesi durdurulan müvekkili hastanenin ...Merkezinin 1.117.000,00 TL'nin 208.797,76 TL'si ile incelemeye dahi tabi olmayan ...Merkezinin 73.011,20 TL'sinin iadesine karar verildiğini, ancak 2016/41 sayılı Komisyon Kararı gereğince Aralık, Ocak (2015) ve Şubat 2016 dönemine ait toplam 1.045.113,43 TL hakkında ödemelerin durdurulmasına devam edildiğini, savunmasının alınmadan ödemelerin durdurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davalı Kurumdan toplam 2.122.788,29 TL fatura alacağının ve hali hazırda muaccel ve müeccel olmak üzere toplam 1.840.979,33 TL alacağının bulunduğunu, bu nedenle Kurum alacağının tahsilinin riske girmesinin söz konusu olmadığını, ödemenin durdurulması işleminin mevzuata aykırı olduğunu belirterek; komisyon kararına ilişkin tedbir taleplerinin kabulüne, 12.04.2016 tarihli 2016/41 sayılı Komisyon Kararının ödemelerinin durdurulmasına ilişkin sözleşmeye aykırılığının tespiti ile komisyon kararının tümüyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili; aynı vakıalara dayanarak, 4.333.462,64 TL yersiz ödeme bedelinin kurum alacaklarında tahsili yönünde davalı Kurum tarafından tesis edilen işlemin iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yapılan müfettiş incelemesi neticesinde davacı sağlık hizmeti sunucusu tarafından MEDULA sistemi üzerinden gönderilen sağlık giderlerinin mevzuata aykırı düzenlendiğinin tespit edildiğini, işlemin yasal ve yerinde olduğunu savunarak, davaların reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hastalara faturaya konu tıbbi hizmetin verildiği, müfettiş raporuna konu olan bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak teslim edildiği, bu yönüyle işlemin SUT kriterlerine uygun olduğu, ortada kamu zararının olmadığı, yine Kurumu zarara uğratma olgusuna ilişkin dosya kapsamında delil bulunmadığı, hasta dosyaları, epikriz formları, yazılı onam dosyalarının dosya içerisinde yer aldığı, ... tarafından yapılan incelemede cezaya yer olmadığına karar verildiği, yine "ameliyat olmadım" ifadesinin hastanın lazer göz operasyonu sonucunda aynı gün hastaneden çıkmasından kaynaklı ifade farklılığından kaynaklandığının bilirkişi raporunda yer aldığı, hasta dosyaları ve kayıtlarının hasta defterleri ve yapılan tıbbi işlemlerle örtüşür mahiyette olduğu, ameliyathane defterinin de bu durumu doğruladığı, avuç içi doğrulama sistemi ile sisteme giriş yapıldığı, tüm bu hususlar ve alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, açık bir şekilde davacı kusuru ile oluşan bir Kurum zararının varlığının ispatlanamadığı, müfettiş raporun soyut olduğu, bu kapsamda dosya bağlamında alınan bilirkişi raporlarının da somut olayı aydınlatır nitelikte olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile 12.04.2016 tarihli ve 2016/41 sayılı komisyon kararının iptaline, birleşen davanın kabulü ile 22.02.2017 tarihli ve 1 sayılı rapora istinaden uygulanan yersiz ödeme bedelinin tahsili konulu işlemin iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporunun denetime olanak sağlayacak şekilde düzenlenip, hükme esas alınmaya yeterli olduğu, çelişkilerin giderildiği, Mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre incelemelerde uygulanan yöntemin 2007 yılından beri sözleşme imzalayan tüm özel sağlık hizmeti sunucularına uygulandığını, yapılan işlemlerin mevzuta uygun olduğunu, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiş, 20.11.2023 tarihli dilekçeyle; "... davaya esas teşkil eden Kurumumuz Başmüfettiş ... tarafından düzenlenen 22.02.2017 - 92013/01/SR/01 tarihli ve sayılı raporuna istinaden Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3119 numaralı soruşturma dosyasında sorumlular hakkında tutuklama kararı verilmiştir. İşbu hukuk davasını etkileyecek niteliği haiz soruşturma dosyası Yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmemiştir. Ceza soruşturması ve ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesi kararları üzerinde bağlayıcı bir etkisi olduğu Yargıtay müstekar içtihatları uyarınca sabittir. Bu sebeple ilgili soruşturma dosyasının celp edilmesi..." gerektiğini bildirmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada ödemelerin durdurulmasına ilişkin Komisyon kararının iptali ile muarazanın giderilmesi, birleşen davada ise yersiz ödeme bedelinin tahsili konulu işlemin iptali istemine ilişkindir.
1. Dava dosyasının incelenmesinde, Dairemizin 23.10.2024 tarihli dosya eksiklik talep yazısı ile "Dava konusu işleme dayanak olarak SGK müfettişi tarafından düzenlenen raporun UYAP'ta ve dosyada bulunamadığı, ayrıca davalı vekili tarafından gönderilen 20.11.2023 tarihli beyan dilekçesiyle, müfettiş raporuna istinaden Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3119 soruşturma dosyasında sorumlular hakkında tutuklama kararı verildiği bildirilmiştir. İlgili Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak bu konuda ceza davası açılıp açılmadığı hususunun sorulması, dosya soruşturma aşamasında ise ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse incelenmesine gerek görülen müfettiş raporu ile ceza soruşturma dosyasının UYAP üzerinden istenilerek dosyaya eklenmesi suretiyle inceleme yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi, dosyaların içerisinde işbu davaya dayanak SGK müfettiş raporunun bulunmaması halinde ayrıca müfettiş raporunun taranarak Uyap tan gönderilmesi, ceza davası açılmışsa ilgili dosyaya ait belirtilen evrakların UYAP üzerinden gönderilmesi" istenmişse de, eksiklik talep yazısı üzerine UYAP'tan gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davaya konu müfettiş raporunun gönderilmediği, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3119 Soruşturma nolu İddianamesinde ise "Operasyon öncesinde ...Hastaneleri Grubuna ilişkin olarak düzenlenen soruşturma evrakı mevcut dosyada yer alan şüpheliler ile ... Grubunda yer alan şüpheliler arasında herhangi bir irtibat bulunmadığının değerlendirildiği ve ...Grubu yönünden düzenlenen soruşturma evrakının tefrikine" karar verildiği görülmüş, bu nedenle dosyadan tefrik edilen ...Hastaneleri Grubuna ilişkin (yeni) iddianamenin esas nosu araştırılarak, sorumlular hakkında tutuklama kararı verildiği bildirildiğinden, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak bu konuda ceza davası açılıp açılmadığı hususunun sorulması, dosya soruşturma aşamasında ise ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse ceza soruşturma dosyasının, ceza davası açılmışsa ilgili dosyaya ait belirtilen evrakların ayrıca SGK müfettiş raporunun gönderilmesi gerekçesiyle Dairemizin 18.02.2025 tarihli ilamı ile dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine Mahkemece gönderilen evrakların incelenmesinde; yürütülen soruşturmanın çok kapsamlı olduğu, davacı hakkında başlatılan Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/3119 Soruşturma dosyasında tefrik kararı verildiği, buna istinaden Küçükçekmece 6. Ağır Ceza Mahkemesinde 2024/73 E. sayılı davanın açıldığı görülmüş, davaya dayanak müfettiş raporunun ise gönderilmediği anlaşılmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca, hukuk hâkimi ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değilse de, ceza mahkemesince verilecek mahkumiyet kararı ve ceza mahkemesinde kabul edilen maddi vakıalar hukuk mahkemesini bağlar.
Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davacı hakkında açılan Küçükçekmece 6. Ağır Ceza Mahkemesinde 2024/73 E. sayılı dava dosyasının, işbu dava dosyalarındaki işlemlerle dönem, konu, hasta bazında aynı olup olmadığı araştırılması, ayrıca ilgisi bulunması halinde Ceza davasının bekletici mesele yapılması asıl ve birleşen davaya dayanak müfettiş raporunun celbedilmesi ve tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
2. Bozma sebebine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,
3. Bozma sebebine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.