MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/96 E., 2025/633 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/471 E., 2021/... K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, davacı vekilince temyize cevap dilekçesinde temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı ...ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ... ve Avukat ... ile davalı asil ... ve vekili Avukat ...ve davalılar vekili Avukat ... 'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davalılar ile imzalanan 18.11.2015 tarihli iki ayrı sözleşme ile davalıların müvekkili şirketin sahibi bulunduğu ilaç ruhsatlarından, yeniden adlandırılan ikisi hakkında mevcut ruhsatların arasına "isim ve barkod değişikliği uygundur" ibaresi ile şerh verilmesinin veya yeniden ruhsat verilmesi halinde, bu yeni ruhsatlara ve satış iznine "barkod değişikliği" ibaresinin verilmesinin ve bu ürünlerle ilgili ithal izinlerinin ve kontrol belgelerinin alınmasının sağlanması hizmetleri için danışmanlık hizmeti vermeyi üstlendiklerini, ifa süresinin sözleşmelerin imza tarihinden itibaren 15 gün olarak belirlenmesine rağmen davalıların ifa süresi içerisinde taahhütlerini yerine getirmediklerinden sözleşmelerin 3. maddesi gereğince sözleşmeyi feshettiklerini ve sözleşmeler gereği teslim edilen teminat senetlerinin iadesini istediklerini, ancak davalıların bonoların iadesine yanaşmadıklarını ileri sürerek; 18.11.2015 tarihli iki ayrı sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin tespitini, davalılara verilen teminat bonolarından dolayı davalılara borçlu bulunmadığının tespiti ile bonoların iadesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ...; davaya konu olan sözleşmedeki hususları tamamıyla yerine getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2021 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre her iki iş için de ifa süresinin 15 gün olarak belirlendiği, 15 gün içerisinde sözleşme konusu proje, sözleşmede belirtilen şekilde yerine getirilmemiş ise tarafların söz konusu sözleşmeyi feshedeceği ve teminat senetlerini geri alacağının belirtildiği, sözleşmenin süresi 31 Aralık 2020 tarihine kadar geçerlidir hükmünün ifa ile ilgili olmadığı, davalıların, sözleşmede belirlenen süre içerisinde sözleşmede yazılı şekilde edimlerini yerine getirmedikleri, her ne kadar bilirkişi raporunda bir kısım ilaçların ithallerinin kendilerinin yaptığı hizmet nedeniyle gerçekleştiği belirtilmiş, davalıların da kendilerinin yaptığı hizmetler nedeniyle bu ithatların yapıldığını savunmuş iseler de sözleşmenin içeriği gözönünde bulundurulduğunda davalıların edimlerini yerine getirmedikleri, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, teminat senetlerinin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne taraflar arasında imzalanan 18.11.2015 tarihli 2 ayrı sözleşmenin haklı sebeple fesih edildiğinin ve dava konusu 09.12.2015 ödeme tarihli 50.000 USD bedelli, 09.12.2015 ödeme tarihli 250.000 USD bedelli, 22.01.2016 ödeme tarihli 250.000 USD bedelli ve 22.01.2016 ödeme tarihli 50.000 USD bedelli, borçlusu davacı alacaklısı davalılar olan senetlerden dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, senetlerin davacıya iadesine karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulundu.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin 22.05.2023 tarihli kararıyla; taraflar arasındaki uyuşmazlığın danışmanlık hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, nitekim Dairenin 05.03.2020 tarih ve 2020/424 Esas, 2020/458 Karar sayılı ilamı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın 18.11.2015 tarihli danışmanlık sözleşmelerinden kaynaklandığı, dava konusu senetlerin, bu sözleşmeler kapsamında teminat olarak davalılara verildiği, kaynağının bu sözleşmeler olduğu sabit olduğundan davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil, genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirlendiği, davacı tarafından sözleşmenin ifası için gereken 15 iş gününden uzunca bir zaman geçtikten sonra keşide edilen 05.01.2016 tarihli fesih ihtarnamesinden sonra da davalıların sözleşmelere konu hizmetleri vermeye devam ettiği, bununla birlikte bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere dava tarihinden sonra da, danışmanlık şirketinin ürünlerle ilgili gerekli yazışmaları 07.04.2017 tarihine kadar düzenli olarak gerçekleştirdiği, taraflar arasında imzalanan dava konusu sözleşmelerin ayakta olduğunun kabulü gerektiği, dolayısıyla, sözleşmenin 3. maddesinde yer alan koşulun gerçekleşmediği, her ne kadar davacı şirket tarafından sözleşmenin feshedildiği ve sözleşmeler gereği verilen dört adet bononun iadesine dair 05.01.2016 tarihinde ihtarname keşide edilmiş ise de, dava konusu sözleşmelere konu danışmanlık hizmetinin davalılar tarafından verilmeye, davacı şirketin de bu hizmeti almaya devam ettiği, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere Ruhsatlandırılmış veya Ruhsatlandırma Başvurusu Yapılmış Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Değişikliklere Dair Yönetmeliğin 7. maddesine göre, sözleşme konusu işin yapılması için 210 günlük bir sürece ihtiyaç duyulduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen ''15 iş günü'' ibaresinin gerçekçi olmadığı, 15 iş günü içinde bir ilaca, çok istisnai özel bir durum yok ise, ruhsat alınması imkanının bulunmadığının anlaşılmakta olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1.Dairenin 26.11.2024 tarihli ilamıyla; davacı tarafça keşide edilen 05.01.2016 tarihli ihtar ile davalıların sözleşmenin imza tarihinden itibaren 15 gün içinde edimlerini yerine getirmedikleri, bu nedenle sözleşmenin 3. maddesi uyarınca sözleşmeyi feshettiklerini ve teminat senetlerinin iadesini istedikleri halde senetlerin iade edilmediğini, gecikmiş ifanın kabul edilemeyeceğini konusuz kalan teminat senetlerinin 3 gün içinde teslim edilmesi ihtaren bildirildiği, davacı tarafından gönderilen 05.01.2016 tarihli ihtardan sonraki tarih olan 21 Ocak tarihli ve davalılardan ... tarafından gönderilen "... Bey merhaba ben ... önümüzdeki hafta içinde Ankaraya gelicem. Senetlerini iade edeceğim. Ve sizinle görüşmek istiyorum. Birlikte cumhurbaşkanına gitmek için randevu bekliyorum. Ayrıntıları gelince konuşuruz." şeklindeki mesaj ile senetleri iade etmeyi kabul ederek sözleşme kapsamında üzerine düşen edimleri ifa etmediklerini kabullendiklerinin anlaşıldığı, hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda belirtilen mesajın davalı ...'dan gelip gelmediği araştırılarak, belirtilen mesajın davalı ...'dan gelmiş olması halinde yazılı delil başlangıcı kabul edilmek suretiyle bu belgenin diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde fesih tarihinden sonra da davalıların hizmet vermeye devam ettiği belirtilmiş ise de, soyut ifade dışında bir delilin de belirtilmediği anlaşılmakla, açıklanan hususlar üzerinde durularak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
2. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumunca verilen yazı cevabıyla sözleşmelere konu ilaçlara ait ruhsatlandırma işlemlerinin dava tarihi itibariyle devam ettiği, adı geçen Kurumun 10.03.2016 tarihli yazı cevabıyla davacının ruhsatına sahip olduğu müstahzar için ürünün piyasada bulunabilirliğini sağlamak ve hastaların erişimini mümkün kılmak amacıyla, çözelti formunda olacak şekilde 75.000 adet ürünün ithal edilmesine ilişkin talebin her türü sorumluluğun davacı şirkete ait olması ve ithal edilecek serilerin bildirilmesi koşuluyla uygun bulunduğu, verilen ithal izninin sınırlı sayıda ilaç için verildiği, sözleşme kapsamında görülemeyeceği, Kuruma yapılan başvurunun şirket yetkilisi tarafından yapıldığı nazara alındığında davalı danışmanların sözleşmeler ile yüklendikleri ruhsat ve ithal izinlerinin alınmasına ilişkin edimleri sözleşmede belirlenen sürede yerine getiremedikleri, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 17.04.2025 tarihli yazı cevabıyla davacı şirket adına Kuruma yapılan başvuruların davalı danışmanlar tarafından yapılmadığı da anlaşılmakla fesih tarihinden sonra da dava konusu sözleşmelere konu danışmanlık hizmetinin davalılar tarafından verilmeye, davacı şirketin de bu hizmeti almaya devam ettiğinin söylenemeyeceği, davalı tarafça davalılardan ... tarafından davacı şirket yetkilisine gönderildiği kabul edilen mesaj kaydıyla birlikte, davalıların senetleri iade etmeyi kabul ederek sözleşme kapsamında üzerine düşen edimleri ifa etmediklerini kabullendikleri, sözleşmelerin her iki davalı tarafından imzalandığı, sözleşmedeki edimlerin davalılar tarafından birlikte üstlenildiği gözönüne alındığında işbu mesajın her iki davalıyı da bağladığı, davalılar vekilinin davacı şirket tarafından ödeme güçlüğü içerisinde bulunulması nedeniyle sözleşme kapsamında teminat olarak verilen senetlerin ifa tarihleri ileriki tarihli olan yeni senetlerle değiştirilmek üzere iadesinin istendiği, davalı ... tarafından da bu talebin kabul edilerek senetlerin iade edileceğinin mesajla bildirildiği yönündeki savunmasını ispat edemediği, o halde, davalıların, sözleşmede belirlenen süre içerisinde sözleşmede yazılı şekilde edimlerini yerine getirmedikleri, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, teminat olarak verilen senetlerin bedelsiz kaldığı, işbu bonoların davacıya iade edilmeleri gerektiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan 18.11.2015 tarihli iki ayrı sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin ve dava konusu 09.12.2015 ödeme tarihli 50.000 USD bedelli, 09.12.2015 ödeme tarihli 250.000 USD bedelli, 22.01.2016 ödeme tarihli 250.000 USD bedelli ve 22.01.2016 ödeme tarihli 50.000 USD bedelli borçlusu davacı, alacaklısı davalılar olan senetlerden dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu bonoların davacıya iadesine karar verilmiş, karara karşı davalılar vekili temyiz talebinde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili; müvekkilleri ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin ardından 27.11.2015 tarihinde başvuru yapıldığı ve sadece 75 gün gibi kısa bir sürede10.03.2016 tarihinde geçici ithal izninin alındığını, bu ithal izninin olağanüstü ve istisnai bir izin olduğunu, müvekkillerinin üstün gayretleri sonucunda ve kurumsal ilişkilerindeki etkinlikleri sayesinde alındığını, 20.07.2017 tarihli bilirkişi raporunda ilaç ithalatı izin sürecinin ve ruhsatlandırma işleminin yönetmeliğin 7. maddesine göre 210 gün olduğu, 15 gün gibi kısa bir sürede bu işlemin tamamlanamayacağının ifade edildiğini, aynı bilirkişi raporunda, müvekkillerinin 07.04.2017 tarihine kadar danışmanlık hizmetini aktif şekilde sürdürdüğü, istenen belgelerin kuruma eksiksiz ve zamanında ulaştırıldığı ve cevaplarının alındığının belirtildiğini, bu hususun, hizmetin eksiksiz ve profesyonelce yerine getirildiğini ortaya koyduğunu, ... tarafından gönderilen mesajın da hizmetin sona ermediğini, aksine karşılıklı çözüm iradesinin sürdüğünü gösterdiğini, mesajdaki “senetleri iade edeceğim” cümlesinin izole şekilde değerlendirilerek karar verildiğini, mesajın tümünden çıkan anlam ve amacın göz ardı edildiğini, ödeme güçlüğünde olan davacı şirket ile işin halen sürdüğü ve müvekkillerinin iyi niyetli uzlaşma çabaları içinde olduklarını, danışmanlık hizmetinin fiilen ve eksiksiz şekilde yerine getirildiğine ilişkin belgeler ve bilirkişi raporlarının görmezden gelindiğini, danışmanlık hizmetinin yaklaşık 1 yıl boyunca hiçbir ücret alınmadan ifa edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı ... bizzat verdiği temyiz dilekçesinde de benzer iddiaları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iki ayrı danışmanlık hizmet sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin tespiti ile anılan sözleşmeler nedeniyle davalılara verilen bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve bonoların iadesi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemesince uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince karar verilmiş olmasına göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. fıkrası uyarınca ONANMASINA,
40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.