MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1787 E., 2025/991 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 4. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi
SAYISI : 2021/116 E., 2023/148 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 10.04.2019 tarihinde davalılardan ... Otomotiv A.Ş.den ... marka ... model aracı sıfır olarak satın aldığını, aracın tescilinden kısa bir süre sonra gösterge panelindeki motor yağı arızası ışığının sürekli olarak yanması üzerine servise gidildiğini, yağ ilave edilmek suretiyle aracın tamir edildiğini ancak aracın yine aynı şekilde 4-5 kere daha motor yağı arızası verdiğini, aracın kullanımının müvekkili açısından imkansız hale geldiğini ileri sürerek; davaya konu ayıplı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bu mümkün değilse fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ayıplı aracın rayiç bedeli için şimdilik 1.000,00 TL'nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; davaya konu aracın tüm ayar ve kontrolleri yapılarak, ayıptan ari bir şekilde davacıya teslim edildiğini, şikayetlerin garanti kapsamında giderilerek aracın davacıya teslim edildiğini, araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbın olmadığını, davacının seçimlik haklarının kullanılmasının mümkün olmadığını, ayıbı kabul anlamına gelmemekle birlikte onarım ya da bedel indirimine karar verilmesinin hakkaniyetli olacağını, bilirkişilerce araç ve kaza kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, değer kaybı, hasar, yıpranma, araçtan elde edilen menfaat bedellerinin hesap edilerek, bulunacak miktarın davanın kabulü halinde müvekkiline ödenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte aracın misliyle değişimine karar verilebilmesi için kanunen aracın borçtan ari olmasının gerektiğini, bu sebeple ilgili sicil müdürlüğünden araç takyidat bilgisinin sorulması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. vekili; müvekkili şirket distribütör olduğundan müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusurun olmadığını, ihbar yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmeyen davacının seçimlik haklarını kullanamayacağını, aracın ayıplı olduğunu ispat yükünün davacıda olduğunu, araçlarda bir miktar yağ eksilmesinin normal olduğunu, davacı onarım hakkını kullandığından misli ile değişim talep edemeyeceğini, aracın onarıldığını ve ayıp olmadığını, ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesinin hak ve menfaatler dengesini bozacağını, aracın tramer kayıtlarının celbedilmesi gerektiğini, araç üzerinde takyidat bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu araçta üretim kaynaklı gizli ayıp olduğunun anlaşıldığı, davaya konu aracın 10.04.2019 tarihinde sıfır km olarak alındığı, aracın ilk olarak 07.10.2019 tarihinde yağ değişim uyarısı verdiği, araca servis tarafından dokuz kez yağ eklenilmesine rağmen keşif tarihinde mevcut sorunun devam ettiğinin görüldüğü, ayıbın ücretsiz onarım veya bedel indirimi ile telafi edilmesinin davacı tarafından kabul edilebilecek mahiyette olmadığı, davacının seçimlik hakkını ayıpsız misli ile değişim yönünde kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı, tarafların hak ve menfaatlerinde aşırı bir dengesizliğe neden olmadığı, davaya konu aracın karışmış olduğu kazada hasar aldığı kısımların takılıp/sökülen ve plastik aksamları olması nedeni ile değer kaybı yaratmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile, dava konusu ... marka, ... 2018 model VF1RFB 0...6 şase numaralı, H4MD7 38... 1 motor numaralı aracın davalılar tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, dava konusu otomobilin ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde fatura bedeli olan 90.000,00 TL'den aşağı olmamak üzere 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri istinaf isteminde bulunmuşlardır.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, dava konusu araçtaki yağ eksiltmesinin normal bir araçta beklenenden çok fazla olduğu, aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğunun bildirildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri; davacının ihbar yükümlülüğünü yasal süre içerisinde yerine getirmediğinden seçimlik haklarını kullanamayacağını, araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbın bulunmadığını, dava konusu aracın davacı tarafından sorunsuz bir şekilde kullanıldığını, ücretsiz onarım hakkını kullanan davacının diğer seçimlik haklarını kullanmayacağını, araçta yararlanmayı engelleyecek bir durumun olmadığını, ayıbı kabul anlamına gelmemekle birlikte satılan üründeki ayıbın önemli ve esaslı olmadığını, araç değişiminin hakkaniyete aykırı olduğunu, bilirkişilerce araç ve kaza kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, değer kaybı, hasar, yıpranma, araçtan kullanma nedeni ile elde edilen menfaat bedellerinin hesap edilerek, bulunacak miktarın davanın kabulü halinde müvekkiline ödenmesi gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ayıplı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, mümkün değilse rayiç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
1.Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle alınan bilirkişi heyet kök ve ek raporunun denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olup söz konusu raporlarda belirtildiği üzere, dava konusu araçtaki yağ eksiltmesinin normal bir araçta beklenenden çok fazla olduğu, davacının kısa aralıklarla ve aynı şikayetlerle yetkili servise toplamda 9 defa giriş yaptığı ve keşif tarihi itibarıyla söz konusu şikayetin devam ettiğinin anlaşıldığı, dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu, davacının seçimlik hakkını misli ile değişim şeklinde kullanmasının hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine de uygun olduğu, davacının aracı, davalının da ödenen bedeli kullanması karşısında kullanım bedelinin mahsubu talebinin anılan Kanunun özü ve ruhuna aykırı olduğu, dosya kapsamından dava konusu araçta meydana gelen hasarın değer kaybı yaratmadığının alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğunun anlaşılmasına göre; davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile dava konusu aracın ayıpsız misliyle değişimine karar verilmiş ve karar bu yönüyle isabetli ise de, davacıda bulunan aracın davalılara "her türlü takyidattan ari" iadesi hususunda hüküm kurulmamış olup, ayrıca 2004 sayılı Kanunun 24. maddesinin kararın infazı aşamasında icra müdürlüğünce re'sen gözetilmesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, İİK'nın 24. maddesi uygulanırken İlk Derece Mahkemesince hüküm kısmında belirtilen 90.000,00 TL'yi geçmemek üzere uygulama yapılmasına da karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370/2 maddesi hükmü gereğidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.İlk Derece Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin tamamen çıkarılarak yerine "Davanın kabulü ile, dava konusu ... marka, ... 2018 model VF1RFB 0...6 şase numaralı, H4MD7 38... 1 motor numaralı aracın her türlü takyidattan ari şekilde davalılara iadesine, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine" ifadesinin yazılmasına, (2) numaralı bendinde yer alan "fatura bedeli olan 90.000,00 TL'den aşağı olmamak üzere" ibaresinin çıkartılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.