MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/832 E., 2025/1229 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/403 E., 2024/484 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalılardan ...'un, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) kapsamında resmi burslu statüde müvekkili Bakanlık adına ve ... Üniversitesi adına mecburi hizmet karşılığında İngiltere'de "İktisat Politikası" alanında yüksek öğrenim görmeye hak kazandığını, davalı ...'un .... Noterliğince düzenlenen 334 56... yevmiye numaralı yüklenme senetlerini imzaladığını, diğer davalılar ..., ... ve ...'nin ise .... Noterliğince düzenlenen ... yevmiye numaralı kefalet senedini imzaladıklarını, davalı bursiyerin yüksek lisans eğitimi öncesi dil öğrenimi hazırlık eğitimini tamamladığını, yüksek lisans öğrenimi sonrası doktora öğrenimi öncesi .... Noterliğince düzenlenen yüklenme senedine ek olarak ... yevmiye numaralı yüklenme senedini, diğer davalılardan ... ve ...'nin ise ek kefaletnameyi imzaladığını, taahhüdünü yüklenme senedinde yer alan şartlara uygun olarak getirmediğinden davalı ...'un öğrencilikle ilişiğinin kesildiğini, davalılar hakkında tazminat takibatına başlanıldığını, davalı 788,92 İngiliz Sterlini ödeme yapmışsa da bakiye borcun ödenmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 165.641,22 İngiliz Sterlini, 477 USD ve 7.969,19 TL ve ana para tutarlarına her bir ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizin ve ödenen 788,92 İngiliz Sterlinin temerrüt tarihi ile ödeme tarihine kadar işlemiş faizin asıl borçlu ve kefillerden (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktar itibarıyla) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar ..., ... ve ... vekili; müvekkili kefiller ... ve ...'nin imzaladıkları kefaletname tarihinden dava tarihine kadar on yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden davanın reddinin gerektiğini, davaya konu senetler davalıların hür iradesiyle imzalanmadığından geçersiz olduğunu, müvekkili ...'un yurtdışına gönderiliş amacına uygun olarak yabancı dil, yüksek lisans ve doktora eğitimini başarı ile tamamladığını, ancak doktora tez savunma aşaması müvekkilinden kaynaklanmayan nedenlerle uzayınca gerekli sürede başarılı olamadığı gerekçesi ile burs programı ile ilişiğinin kesildiğini, müvekkilinin kendi imkanları ile yurt dışında eğitimini tamamlayarak yurda döndüğünü, doktora unvanını almasına rağmen davacı Bakanlık tarafından görev yerinin belirlemediğini, dava dilekçesinde tüm öğretim masraflarının ayrıntılı olarak belirtilmediğini, müvekkiline yapılan ödemelerin mükerrer olarak kayda girdiğini, faiz talebinin yasal olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.Davalılardan ..., davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı borçlu ...'un taahhüt senedindeki yükümlülüklerini yerine getirmediği, kendisine yapılan ödemelerin iadesinin gerektiği, alınan bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından 166.430,14 İngiliz Sterlini, 477 USD ve 7.969,19 TL ödeme yapıldığı, 12.789,00 İngiliz Sterlini tutarındaki ödemenin mükerrer olarak gerçekleştirildiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 152.852,22 İngiliz Sterlini, 477 USD ve 7.969,19 TL'nin 16.08.2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kefiller ..., ..., ... açısından 115.000,00 İngiliz Sterlini ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ..., ... ve ... vekili istinaf isteminde bulunmuşlar, davalılardan ... yönünden, gönderilen muhtıranın tebliğine müteakip verilen kesin süre içerisinde gerekli harç ve masrafların yatırılmaması sebebiyle hükmün istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'un yüklenme senedindeki taahhütlerini yerine getirmediği, davalı kefiller ... ve ...'nin imzaladığı kefaletname ve ek kefaletnamelerin sırasıyla 20 09... yıllarında imzalandığı, dava tarihinin ise 29.08.2023 olduğu dikkate alındığında hak düşürücü sürenin dolduğu, kefaletnamelerde kefiller tarafından masrafların sarf tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödeneceği düzenlenmiş olup, bu durumda davalı kefil ... yönünden hükmedilen alacağa sarf tarihlerinden itibaren yasal faiz uygulanmasının gerektiği, davalı ... yönünden ise, hükmedilen alacağa ilişkin faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 117. maddesinde yer alan genel hükümlerin uygulanması gerektiği, davacı Bakanlık tarafından borç bildiriminin davalıya 17.07.2018 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihe otuz gün eklenmesi ile ise davalının 17.08.2018 tarihinde temerrüde düştüğünün anlaşıldığı, ancak aleyhe hüküm kurma yasağı gereği bu hususun kaldırma sebebi yapılamayacağı, dosya içindeki belgelerden davacı Bakanlığın davalının okul değiştirdiğinden haberdar olduğu anlaşıldığından, doktora masrafları için okula yapılan 12.789 İngiliz Sterlini ödemenin davalının sorumluluğunda olmadığının kabulünün gerektiği gerekçesiyle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davalı ... ve ...'nin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 152.852,22 İngiliz Sterlini, 477 USD ve 7.969,19 TL'nin davalı ... yönünden 16.08.2018 tarihinden, davalı ... yönünden sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı kefil ... açısından 115.000 İngiliz sterlini ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ile ...'den müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalılar ... ile ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; bursiyerlerin öğrenim süreleri boyunca yapacakları değişikliklikleri bildirme yükümlülüklerinin olduğunu, mükerrer ödeme konusunda müvekkili Bakanlığa sorumluluk yüklenemeyeceğini, davalı kefiller ... ve ... yönünden ise hak düşürücü sürenin başlangıç tarihinin taahhüdün ihlal edildiği tarih olması gerektiğini, davalı bursiyerin yüksek lisansını başarıyla tamamlamış olmasının kefil sıfatıyla taahhüt altına giren davalı ...'in sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, davalı ... yönünden faiz başlangıç tarihinin sarf tarihi olması gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına eğitim için gönderilen davalı bursiyerin doktorasını bitirememesi nedeniyle yapılan masrafların asıl borçlu ve kefillerden tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, yurt dışı eğitim masrafları nedeniyle ilgilinin sorumluluğunun ve ödenmesi gereken borç miktarının yüklenme senedine göre tespit edileceğinin açık olmasına, imzalanan taahhüt senedinde faiz başlangıç tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmamasına, davalıların kefil sıfatıyla imzaladıkları sözleşme tarihleri ile davanın açıldığı 29.08.2023 tarihi itibarıyla 6098 sayılı Kanunun 598/3 maddesinde öngörülen on yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle borçtan sorumlu olmadıklarının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.