MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/... E., 2025/1501 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 22. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/... E., 2025/224 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalılardan ...'in 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) ve Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, resmi-burslu statüde yurt dışına gidecek öğrencilerin imzalaması gereken, ... 5. Noterliğinin 24.11.2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı yüklenme senedini imzalayarak ... Ana Bilim dalında yüksek lisans eğitimini müvekkili Bakanlık hesabına,... Üniversitesi adına ABD'de tamamladıktan sonra, doktora öğrenimini yapmasına izin verilmesi üzerine ... 5. Noterliğinin 07.01.2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı ek yüklenme senedini imzaladığını, ancak davalı bursiyer doktora öğrenimini yasal süresi içinde tamamlamadığından 1416 sayılı Kanunun 11. maddesi gereğince 21.01.2020 tarihinde öğrencilikle ilişiğinin kesildiğini ve aynı Kanunun 19. maddesi ile yüklenme senedi hükümlerine göre davalılar hakkında tazminat işlemlerine başlanıldığını, müvekkili tarafından söz konusu borcun ödenmesi amacıyla çeşitli tarihlerde ihtarnameler gönderildiğini ancak borcun ödenmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 337.881,41 USD ve 20.932,32 TL alacağın sarf (ödeme) tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktar itibarıyla) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, işbu davanın açılmasında müvekkillerinin kusurlarının olmadığını, müvekillerinden ...'in Eylül 2021 tarihinde borcunu yapılandırdığını, fakat bilet fiyatlarının hesaplanması sırasında hata yapıldığını fark edip itiraz ettiğini, Mart 2022 tarihinde itirazın olumsuz sonuçlandığını, müvekkilinin Bakanlığın yeni bir değerlendirme yaparak süreci tamamlamasını beklediğini, Kasım 2022 tarihinde Amerika'da yaşayan müvekkiline ödeme planı ve ödeme yapılmadığı için yasal yollara başvurulacağına dair bir mektup geldiğini, 08.11.2022 tarihinde müvekkilinin Bakanlıktan haber beklediğini, ödeme yapmaya hazır olduğunu bildirdiğini, 09.11.2022 tarihinde; "Tarafınıza yapılan tebligatlara rağmen ödeme planı yapmadığınız ve ödemede bulunmadığınızdan dosyanız hukuk birimine devredilmiştir. Kendileri ile iletişime geçin lütfen." şeklinde müvekkilinin bir mail aldığını, müvekkili hukuk birimine ulaşmak istediyse de muhatap bulamadığını, 18.11.2022 tarihinde bir kısım ödeme yapan müvekkilinin dekontu e-maile ekleyerek Bakanlığa ilettiğini, talep edilen alacağa ilişkin yapılan hesaplamada yanlışlıklar olduğunu, müvekkillerinden ...'in sunulan ödeme planı doğrultusunda borcunu ödemeye başladığını ve yapılandırma talebinin kabul edildiğini, bilahare müvekkili tarafından 35.000 USD ödeme yapıldığını, davanın sulh ile sonlandırılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava tarihinden sonra davalının, 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (7440 sayılı Kanun) kapsamında yapılandırma işlemine başvurusu sonucunda alacağın yapılandırıldığı, yapılandırılma kapsamında davalı tarafından ilk ödemenin 18.11.2022 tarihinde yapıldığı, alacağın yapılandırılması sonucunda davanın konusuz kaldığı, davacı Bakanlık tarafından davalıya ait vazgeçilen bir borcun bulunmadığının bildirildiği, yapılandırma işlemi dava açıldıktan sonra yapıldığından davanın açıldığı tarihte davacının haklı olduğunun tespit edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331. ve 327. maddelerine istinaden vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılar üzerine bırakılması gerektiği, davanın konusuz kalması ön inceleme duruşması yapılmadan karar verildiğinden nispi vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6/1 maddesi uyarınca hesaplandığı gerekçesiyle; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava tarihinin 15.11.2022 olduğu, yapılandırma istemli dilekçenin sonraki tarihe tekabül ettiği ve ilk ödemenin 18.11.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, buna göre davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, dolayısıyla davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasının yerinde olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili; müvekkilinin davacı Bakanlığın iletişim kopukluğunun mağduru olduğunu, işbu davanın açılmasında müvekkillerinin kusurunun olmadığını, müvekkilinin ödeme planı doğrultusunda borcunu ödemeye başladığını ve yapılandırma talebinin kabul edildiğini, bundan sonra müvekkili ... tarafından 35.000 USD ödeme yapıldığını, 7440 sayılı Kanunda 1416 sayılı Kanun kapsamındaki borçlar için farklı bir uygulamaya gidilmesinin 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, müvekkilinin görevini ifa etmek istemesi üzerine ... Üniversitesinde atamasının yapıldığını ifade ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına eğitim için gönderilen davalı bursiyerin taahhütname ile üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle, yapılan masrafların davalı bursiyer ve kefili olan diğer davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle davalı ...'in 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma işlemine başvurusu sonucunda dava tarihinden sonra alacağın yapılandırıldığı dikkate alındığında, dava açılmasına sebebiyet verdiklerinden yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasının yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Fazla alınan temyiz karar harcının temyiz edenlere istek halinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.