MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/.... E., 2025/1454 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/542 E., 2024/... K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalının davacının yeğeni olduğunu, davacının davalıya 31.07.2014 tarihinde ... ili ... Mah. 61 28... parsel 14 bağımsız bölüm nolu taşınmazı satması konusunda vekaletname verdiğini, davalının ise taşınmazı gerçek değerinin altında sattığını ve bedelini ödemediğini, bu para ile ...'da 2320 parselde kayıtlı evi aldığını ileri sürerek; davalının vekaletname ile sattığı 14 bağımsız bölüm nolu taşınmazın güncel rayiç bedelinin belirlenerek satım tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı asıl; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, önce taşınmazın tapu kaydında mevcut çok sayıda haczi borçları ödeyerek kaldırdığını akabinde 27.05.2015 tarihinde taşınmazın satışını yaptığını ve davacı ile hesaplaştığını bu nedenle davacıya iade etmesi gereken bir bedel bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş; vekili aracılığıyla sunduğu 24.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; cevap dilekçesini 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 176 ve devamı maddeleri uyarınca ıslah ettiğini bildirerek taşınmazın malikinin babası ... ... olduğunu, ticari hayatta yaşadığı sıkıntı nedeniyle cebr-i icra yoluyla satışı engellemek için taşınmazın önce dayısı ... ...'a bedelsiz devredildiğini, dayının ise taşınmazı daha sonra davacıya bila bedelle tapuda devrettiğini, bu devrin amacının ... ...'ın bu yönde talebinin bulunması hem de davacının ticaretle uğraşıp kredi için teminat gösterebileceği bir taşınmaz arayışı içinde olması olduğunu, davacının kredi borçlarını ve piyasa borçlarını ödeyememesi nedeniyle taşınmaza haciz şerhi işlendiğini, ipotek alacaklısı ... A.Ş.'nin de taşınmazı satışa çıkardığını ve dosya borcunun ... tarafından ödenmek suretiyle kapatıldığını, davacının hem borçların ödenmesi hem de taşınmazın gerçek sahibine iadesi için kendisini vekil tayin ettiğini, 9 ay boyunca haciz ve ipotek alacaklılarıyla görüşüp onlarla haricen anlaşarak ödemeler yapıp hacizlerin fekkini sağladığını belirterek taraflar arasındaki vekalet ilişkisinin babasına ait taşınmaz kaydı üzerine davacının kusuruyla işlenen hacizlerin kaldırılması ve mümkün olması halinde taşınmazın gerçek sahibine iade edilmesi amacıyla kurulduğunu, vekil olarak hesap verme yükümlülüğüne aykırı davranmadığını, ipotek ve haciz alacaklılarına yaptığı ödemeleri davacı yana bildirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalının yeğeni olduğu, davacının davalıya 31.07.2014 tarihinde ... ili Balçova mah. 61 28... parsel 14 bağımsız bölüm nolu taşınmazı satması konusunda vekaletname verdiği, davalının taşınmazı sattığı ve bedeli davacıya ödemediği iddia edilmiş olup taraf iddia ve savunmalarının incelenmesi ve tanıklarının dinlenmesinde davalıya verilen vekaletname uyarınca satışın yapılmasını müteakip satış bedelinin davacıya verilmediği hususunun sabit olduğu, davalı taraf her ne kadar satış bedelini davalının ödemiş olduğu borçlardan mahsup ettiğini bildirse de, bu hususta dinlenen tanıkların borçlarının bir kısmının üçüncü kişilere ödendiğine ilişkin borç miktarına ve tarihine ilişkin bilgi içermeyen, duyum mahiyetindeki beyanlara itibar edilmediği, davalı tarafın delil dilekçesi ekinde bulunan ödeme evraklarının incelenmesinde davacının borçlu olduğu icra dairesine 08.12.2015 tarihinde ödeme yapıldığına ilişkin dekont örneği sunulmuş olsa da dava konusu edilen satışın 27.05.2015 tarihinde gerçekleşmiş olması karşısında taraf tanıklarının hangi icra borcunun ne miktarda kapatıldığına ilişkin anlaştıklarına dair somut tanıklıklarının bulunmadığı, ancak hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda satış tarihinden önceki 27.05.2015 tarihinden önce yapılan ödemelerin belirlendiğini, buna göre 348.733,13 TL nin davacıya ödenecek tutardan mahsubunun gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile, 201.266,87 TL alacağın 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren kalan 200.266,87 TL'nin 02.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafından vekaletname ile satılan dava konusu taşınmazın takyidatlı tapu kaydı üzerindeki haciz şerhlerinde belirtilen icra dosyalarına davalı tarafça ödeme yapıldığına dair her hangi bir ödeme belgesi ibraz edilememiş olup, miktar itibariyle bu ödemelerin tanık beyanlarıyla ispat edilebilmesi de mümkün olmadığı, bu nedenle takyidatlı tapu kaydı üzerindeki haciz şerhlerinde belirtilen icra dosyalarına davalı tarafça ödeme yapıldığı usulüne uygun yasal delillerle ispatlanamadığından iddia edilen ödemelerin davalı tarafından yapıldığının kabul edilmesi ve satış bedelinden mahsup edilmesinin doğru olmadığı, 08.12.2015 tarihinde ... 15. İcra Dairesi 2015/... sayılı dosyanın kapatılması için ...'a 56.911,48 TL ödenmiş olduğuna dair belgenin satış tarihi olan 27.05.2015 tarihinden sonrasına ilişkin olması nedeniyle bu bedelin de mahsup edilmesinin doğru değildir. Dava dışı ... tarafından ödenen 29.500 TL'nin de mahsup edilmesi doğru olmadığı, davalının bu ödemeleri kendisinin yaptığını yazılı delillerle usulüne uygun şekilde ispatlayamadığı, davalı vekilin satıştan elde ettiği bedeli davacıya ve davacının talimatıyla 3. kişiye ödediğini ispat edemediği, davalı vekilin 03.11.2020 tarihli duruşmada yemin deliline dayanmaktan vazgeçtiğini bildirdiği, ancak taşınmazın satışı sırasında ödenen 9.610,00 TL tapu harcı ve 2.598,35 TL emlak vergisinin davalı tarafından yatırılmış olduğu dosyada mevcut belgelerle sabit olduğundan ve tapu harcı ile bina vergisi harcına dair makbuzu davalı sunduğundan toplam 12.208,35 TL'lik bu ödemeyi davalının yaptığının kabulü ile bu miktarın davalı vekilin ödemesi gereken taşınmazın satış tarihi itibariyle belirlenen 550.000,00 TL rayiç bedelinden mahsup edilmesi ile bakiye 537.791,65 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece satış bedeline mahsuben davalı tarafından yapıldığı kanıtlanmayan ödemelerin mahsubu ile 201.266,87 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği, mahkemece alınan denetime elverişli bilirkişi raporu ile davalı tarafından dava konusu taşınmazın üçüncü kişiye satıldığı 27.05.2015 tarihi itibariyle gerçek sürüm değeri 550.000,00 TL olarak tespit edilmekle; vekil olarak davalının taşınmazın satış tarihi itibariyle gerçek sürüm değeri olarak belirlenen bedel ile taşınmazı satma ve aldığı bedeli davacı vekil edene ödeme yükümlülüğü bulunduğundan ve Dairemiz ve Yargıtay uygulamalarına göre denkleştirici adalet ilkesi vekilin sorumluluğunda gözetilemeyeceğinden satış tarihi itibariyle gerçek sürüm değeri olarak belirlenen 550.000,00 TL bedelin esas alınması gerektiği, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin denkleştirici adalet ilkesinin uygulanması ve taşınmazın davanın açıldığı tarihteki değerinin esas alınması gerektiğine ilişkin istinaf itirazları yerinde olmadığı, ödemelerin mahsubu ile ilgili istinaf itirazlarının ise kısmen haklı bulunduğu, davalı vekilinin tüm istinaf itirazları ise yerinde görülmediği, dava dilekçesinde hükmedilecek bedele satış tarihinden itibaren yasal faiz talep edildiğinden davalı vekilin satış parasını tahsil ettiği satış tarihinden 27.05.2015 tarihinden itibaren hükmedilen alacağa yasal faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, uyarınca davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 537.791,65 TL'nin satış tarihi olan 27.05.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davacı taraf ile müvekkil arasındaki vekalet ilişkisi, esasen mülkiyeti müvekkilin babası ... ...'na ait olan dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... Cad. 6128 Ada, 34 Parselde kain taşınmazın kaydı üzerine davacının kusuru hasebi ile işlenen hacizlerin kaldırılması ve mümkün olması halinde taşınmazın gerçek sahibine iade edilmesi amacıyla tesis edildiğini, dava konusu taşınmaz zaten esasen müvekkilinin babası ... ...'na ait olduğunu, ilk derece mahkemesinde görülen dava ikame edilmeden önce aynı dava dilekçesi ile iki ayrı mahkemede aynı konu ile ilgili olarak 24.03.2021 tarihli ıslah talebinde belirtilen vakıalara benzer nitelikte vakıalara dayanmak suretiyle tapu iptal davası ikame edilmesi, hem işbu davayı hem de bu davadan önce ikame edilen aynı konudaki iki ayrı davanın aynı vekil ile takip edilmesi, aynı vekilin dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak ikame ettiği iki ayrı dava dilekçesinde ıslah dilekçesinde ayrıntılı olarak izah edilen hususların ikrar edilmiş olması, müvekkili ile ...arasında devam eden davaların ...sıfatıyla Av. ... tarafından takip edilmesi, müvekkili ile davacı arasındaki vekalet sözleşmesinin kurulma amacının 24.03.2021 tarihli ıslah dilekçesinde belirtilen hususlar olduğunu ve herhangi bir kötü niyetin olmadığını açıkça gösterdiğini, dava konusu taşınmaz müvekkilin babası ... ... tarafından ticari hayatta içine düştüğü sıkıntılarından dolayı cebr-i icra ile satışını engellemek amacıyla müvekkilin dayısı olan ... ...'a bedelsiz bir şekilde devredildiğini, ... ...'dan da davacıya yani müvekkilinin teyzesine bila bedelle devredildiğini, davacıya devredilmesinin amacı ise hem ... ...'ın bu yönde talepte bulunması hem de o dönem davacı ...'in ticaretle uğraştığı için banka kredisi kullanmak için teminat gösterebileceği bir taşınmaz arayışında olmasından kaynaklandığını, tapu kayıtları incelendiğinde, 04.03.2008 tarihinde dava konusu taşınmaz davacı adına tapuda tescil edilmiş, davacı yan 05.03.2008 tarihinde söz konusu taşınmaz kaydı üzerine ... lehine 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis ettirmiş olduğunu, davacının kredi borçlarını ödememesi ve piyasaya da yüklü miktarda borçlanması nedeni ile taşınmaz üzerine çok sayıda haciz şerhi işlendiğini, dava konusu taşınmazın kaydında, vekaleten satışının yapıldığı tarih öncesinde çok sayıda haciz ve ipotek bulunduğu tapu kayıtları ile sabit olduğunu, ipotek alacaklısı ... A.Ş. tarafından dava konusu taşınmaz cebr-i icra marifetiyle satışa çıkarıldığını, söz konusu taşınmazın satışı müvekkilinin talebi üzerine dava dışı ...'ın ihale günü dosya borcunu ödemesiyle cebr-i icranın düşürülmesinin sağlandığını, davacı taraf hem borçların ödenerek taşınmaz üzerindeki haciz ve ipoteklerin kalkması hem de taşınmazın gerçek sahibine iadesini temin etmek maksadıyla 30.07.2014 tarihinde müvekkilini vekil tayin ettiğini, müvekkilinin yaklaşık 9 ay boyunca haciz ve ipotek alacaklıları görüştüğünü, borçların tasfiyesi hususunda alacaklılar ile haricen anlaşarak ödemeleri yaptığını ve hacizlerin fekkini sağladığını, taşınmaz alıcısından dava konusu taşınmazı üzerindeki tüm takyidatlarla (haciz, ipotek vs.) birlikte satın almasının beklenemeyeceğini, davacı tarafın kullanmış olduğu kredinin teminatını teşkil eden ipotek işleminden ve kredi borcunun ödenmemesinden ayrıca piyasaya olan ve icra takibine konu edilmiş borçlardan dolayı dava konusu taşınmaz üzerine işlenen hacizlerden haberdar olmamasının düşünülemeyeceğini, aksi durumun hayatın olağan akışına aykırılık teşkil edeceğini, bununla birlikte taşınmazın değerinin, ipotek ve haciz alacaklarını karşılayıp karşılamadığı noktasında yargılama aşamasında herhangi bir araştırma yapılmadığını, müvekkilinin taşınmazın satışından dolayı davacı tarafa herhangi bir borcu kalmadığını, müvekkilinin vekil sıfatı kapsamında hesap verme yükümlülüğüne aykırı hareket etmediğini, ipotek ve haciz alacaklılarına yapmış olduğu ödemeleri davacı tarafa bildirdiğini, davacı taraf esasen kendisine ait olmayan taşınmaz ile ilgili olarak iş ve işlem yapma hususunda geniş yetki içeren vekaletname vermek suretiyle taşınmazı gerçek sahibine iade etme saiki ile hareket ettiğini, müvekkilinin davacının borçlarını ödediğini, bu açıklamaların yargılama safhasında dinlenen tanık beyanları ile sabit olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, vekalet görevinin kötüye kullanılmasından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2.Davalı vekil, dava konusu taşınmazı üzerindeki haciz şerhleri ile birlikte 27.05.2015 tarihinde tapuda devretmiş olup, icra dosyaları borçlarını ödediğini savunmuş, ayrıca 08.12.2015 tarihinde davacının borçlu olduğu ve taşınmaz üzerinde haczi bulunan ... 15. İcra Dairesi 2015/... sayılı dosyasına 56.911,48 TL ödediğine dair banka dekontunu sunmuştur. Dava konusu taşınmaz 21.12.2015 tarihinde üzerinde herhangi bir haciz şerhi olmadan 21.12.2015 tarihinde dava dışı Sema Sevinç'e devredilmiştir. Davacının, taşınmazın üzerinde haciz şerhi bulunan icra dosyalarının borçlarının kendisi tarafından ödendiğine dair bir iddiası bulunmamaktadır.
3.Hal böyle olunca, davalı vekilin, vekalet görevini kötüye kullanıp kullanmadığının ve hesap verme yükümlüğünü yerine getirip getirmediğinin tespiti için; taşınmazın devir tarihi olan 27.05.2015 itibariyle üzerindeki haciz şerhlerine ilişkin icra dosyalarının asılları dosya arasına alınarak, 27.05.2015 tarihinden önce veya sonra icra dosya borçlarının ödenip ödenmediği, ödendi ise kim tarafından ödendiği ve taşınmaz üzerindeki haciz şerhlerinin nasıl kaldırıldığı tespit edilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.