MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1089 E., 2025/1604 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/161 E., 2025/84 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalılardan ...'in, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında müvekkili Üniversitenin Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi kadrosuna 06.09.2012 tarihinde atanarak görevine başladığını, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun (2547 sayılı Kanun) 35. maddesi uyarınca davalının kadrosunun ÖYP kapsamında lisansüstü eğitimini yapmak üzere ... Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı kadrosuna geçici olarak aktarıldığını, davalılardan yüklenme ve kefalet senedi alındığını, davalı ...'in yüksek lisans eğitimi sonrası doktora programına kayıt olduğunu, ancak yasal öğrenim süresinde doktora eğitimini tamamlayamadığını, kadrosunun müvekkili Üniversiteye iade edildiğini ve akabinde ilişiğinin kesilmesine karar verildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 877.209,22 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili; müvekkiline ödenen maaşın geri istenmesinin 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na (Anayasa) aykırı olduğunu ve angarya yasağı kapsamına girdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.Diğer davalılar, cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; araştırma görevlileri, taahhüdün ihlali halinde maaşlarının geri verilmesiyle ücret ödenmeksizin çalışmış olacaklarından, taahhüt senedindeki maaşların geri ödeneceği yönündeki düzenlemenin bu yönüyle angarya yasağının ihlali olduğu gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılardan ... adına gerçekleştirilen bütün ödemelerin çalıştığı hizmete karşılık yapılan maaş ödemesi niteliğinde bulunması, araştırma görevlilerinin, taahhüdün ihlali halinde maaşların geri verilmesiyle ücret ödenmeksizin çalışmış olacaklarından, taahhüt senedindeki maaşların geri ödeneceği hususundaki düzenlemenin bu yönüyle angarya yasağının ihlali niteliğinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davalıların yüklenme ve kefalet senetlerini kendi rızalarıyla imzaladıklarını, ÖYP kapsamında istihdam edilen araştırma görevlilerinin, başka bir üniversiteye görevlendirme işleminden önce başarılı olacaklarını düşünerek iradeleriyle imzaladıkları senetlerden sorumlu olmaları gerektiğini, araştırma görevlilerine ödenen maaşların geri talep edilmesi halinde senetlerin fiilen işlevsiz hale geleceğini, böylece mecburi hizmetini yerine getirmek isteyenlerin sayısında azalmalar meydana gelebileceğini, mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda mali yükümlülüklerle karşılaşılmasının mevzuat gereği olduğunu ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 2547 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca imzalanan taahhütname ve kefalet sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, Anayasanın 18. maddesi uyarınca ödenen maaşın iadesine yönelik yüklenme senedi hükmünün angarya yasağına aykırı olması sebebiyle geçersiz bulunmasına, davacının maaş dışında davalıya bir harcama yapıldığı iddiasının bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.