MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/... E., 2025/1066 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/... E., 2024/487 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili hakkında 34... plakalı aracın satışından doğan alacağına ilişkin olarak takip başlattığını, satış bedelinin noter senedinden de anlaşılacağı üzere tam olarak ödenmiş olduğunu, öte yandan müvekkilinin satışta alıcı olarak değil alıcının vekili olarak yer aldığını, bu nedenle sözleşmeden doğan borçlardan sorumlu olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek ... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyasında ve ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 17.07.2024 tarihli araç alım satım işleminde davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibinin iptaline, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davacı vekili; davacı tarafından 16.09.2024 tarihinde borca itiraz edildiğini, 17.09.2024 tarihi ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, duran takibe karşı itirazın kaldırılması davası açılmadığını, açılan menfi tespit davasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı tarafın her ne kadar kendisi açısından husumet yokluğu olduğunu iddia etmiş olsa bile usulüne uygun vekaletname ile dava dışı ... adına araç alım satım sözleşmesini imzaladığını, sözleşmedeki imzanın davacı tarafın kendisine ait olduğunu, bu kapsamda davacı tarafın borcun ödenmemesinden sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; borçlunun maddi hukuk anlamında borcun bir an önce ve kesin olarak ortadan kaldırılmasını isteme hakkı bulunduğu için davanın açılmasında hukuki yararın bulunduğunu, ... Noterliğinin 17.07.2024 tarhi ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesinin incelenmesinde, satıcı olarak yer alan davalı ... vekili ...'nun "Satıcı, yukarıdaki nitelikleri ve bedeli yazılı aracı alıcıya halihazır durumu ile satarak bedelini aldığını ve aracı teslim ettiğini," ibaresi ile HMK m.204 kapsamında kesin delil olan Noter senedinde 525.000,00 TL'nin davalının temsilcisi olan ...'na ödenmiş olduğunun sabit olduğu, aksinin ispatına ilişkin dosyada delil bulunmadığı, davalı tarafça cevap dilekçesi süresinden sonra sunulmuş olduğundan yemin deliline başvurulmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyasından dolayı ve ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi sebebiyle davacının davalıya 525.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, 105.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için takibin haksız olması yeterli olmayıp, takibin kötüniyetli olarak yapılmasının da gerektiği, kötüniyeti ispat külfeti davacı tarafta olup, dosya kapsamına göre takibi başlatmakta davalının kötüniyetli olduğu hususu ispat edilemediği halde, yerel mahkemece kötüniyet tazminatına hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin kötüniyet tazminatı yönünden istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne ... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyasından dolayı ve ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi sebebiyle davacının davalıya 525.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, noter senedinde satış bedelinin alındığına dair kayıt bulunmasına rağmen bu noter senedi dayanak gösterilerek haksız biçimde takip yapmış olması, yalnızca alım satım işleminde alıcı olarak yer alan üçüncü kişiye husumet yöneltilmesi gerekirken, işlemde alıcı vekili olarak hareket eden ve husumet sıfatı olmadığı açıkça belli olan müvekkili aleyhine de takip başlatmış olması, takip borçlusu gösterilen şahısların bilenen son adreslerine değil doğrudan doğruya MERNİS adreslerine ödeme emri gönderilerek takibin borçluların haberi olmaksızın kesinleştirilmeye çalışılması gözetildiğinde takibin yalnızca haksız değil aynı zamanda kötü niyetli olduğunun açıkça anlaşıldığını, bu nedenle kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini, öte yandan menfi tespit davasının harca esas değerinin takip çıkışı olan 541.569,86 TL olup, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin bu değer üzerinden hesaplanması gerekirken 525.000,00 TL asıl alacak üzerinden müvekkili lehine eksik vekâlet ücreti tayin edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı vekili, davacının itirazıyla takibin durduğunu ve müvekkili tarafından itirazın iptali veya kaldırılması yoluna başvurulmadığını, bu nedenle davacının menfi tespit davası açmasını gerektiren bir tehlike veya belirsizliğin bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı kendisine husumet yöneltilmemesi gerektiğini ileri sürmüşse de usulüne uygun vekaletname ile ... adına araç alım satım sözleşmesini imzaladığını, sözleşmedeki imzanın kendisine ait olduğunu bu kapsamda davacı tarafın borcun ödenmemesinden sorumlu olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, araç alım satım sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
1. Davalının kötü niyetinin ispat edilememiş olmasına, davacının lehine hükmedilen vekalet ücreti hakkında istinafı bulunmadığından bunu temyizde ileri süremeyecek olmasına, takibe itiraz eden borçlunun menfi tespit davası açmasında hukuki menfaatinin bulunmasına göre tarafların tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. Davalı, ...Noterliğinin 17.07.2024 tarihli ve ... yevmiye nolu işlemiyle sattığı aracın bedelinin tahsili amacıyla davacı hakkında ilamsız icra takibi başlatmış ise de söz konusu satış senedine davacının aracı satın alan dava dışı ...'ın vekili olarak imza attığı anlaşılmıştır.
Buna göre davacı, araç satış sözleşmesinin tarafı olmadığından sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği satış bedelini ödemekle yükümlü değildir. Bu borç, sözleşmenin tarafı olan dava dışı alıcıya aittir.
Hal böyle olmakla, davacının borçlu sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek satış bedelinin ödendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
3. Öte yandan takibe konulan miktar 525.000,00 TL asıl alacak ve 16.569,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 541.569,86 TL olduğuna ve davanın kabulüyle davacının takip ve sözleşme dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine karar verildiğine göre nispi karar ve ilam harcının 541.569,86 TL üzerinden belirlenmesi gerekirken yalnızca sözleşme bedeli ve takipteki asıl alacak tutarı olan 525.000,00 TL üzerinden hesaplanması da hatalı olmuştur. 2 ve 3. bentte açıklanan yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun m. 370/2 hükmü gereği Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesi ile hükmün karar ve ilam harcına ilişkin kısmının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Tarafların tüm temyiz itirazlarının reddine,
2.Bölge Adliye Mahkemesi kararının, gerekçesinin açıklanan şekilde değiştirilmesi ve hükmün karar ve ilam harcına ilişkin 3. bendinin metinden çıkartılarak yerine "Alınması gereken 36.994,03 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 9.248,67 TL'nin mahsubu ile bakiye 27.745,36 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına," ibaresinin yazılması suretiyle düzeltilerek ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz eden taraflara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.