MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/... E., 2025/1909 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/105 E., 2024/... K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalının aleyhine başlatılan icra takibi sonrasında müvekkiline olan fatura borcunu 30.09.20 22... .10.2022 tarihlerinde haricen ödemiş olmasına rağmen 05.10.2022 tarihinde borca itiraz ettiğini, davalının faiz, icra vekalet ücreti ile harçları ödememek amacıyla hareket ettiğini, oysa asıl borç ödenmiş olsa bile takibin ödeme tarihine kadar işleyen faiz, icra masraf ve vekalet ücreti yönünden takibe devam edilmesi gerektiğini, bu nedenle dava açmakta hukuki yararının olduğunu, nitekim ödemelerin önce işlemiş faiz ve giderlerden mahsup edilmesi gerektiğini, 31.07.2022 tarihinde muayene ve kabul tutanağı üzerine fatura kesilerek davalıya gönderildiğini, bunun ödeme için yapılan başvuru niteliğinde olduğunu ancak davalının sözleşmede belirtilen süre içinde ödeme yapmadığını ileri sürerek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; 23.06.2022 tarihinde taraflar arasında akaryakıt alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 12.2.2. maddesinde idarenin muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlemesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 45 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacağının belirtildiğini, takip konusunun 31.07.2022 tarihli muayene ve kabul komisyon tutanağı olduğunu, yüklenicinin yazılı bir talebi bulunmadığından takip tarihinde alacağın muaccel hale gelmediğini, faturanın 22.08.2022 tarihinde müvekkiline ulaştığını ve ödeme emri düzenlenerek mali işler müdürlüğüne gönderildiğini ve sözleşmede belirtilen süre içinde borcun ödendiğini, (30.09.2022, 04.10.20 22... .10.2022 tarihlerinde ödeme) bu nedenle müvekkilinin icra vekalet ücreti, faiz vb ödememek amacında olduğunun söylenemeyeceğini savunarak davanın reddine davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla, davacı ile davalı ... arasında düzenlenen sözleşmeye göre davacı şirket tarafından davalı hakkında düzenlenen 28.09.2022 tarihli faturada davacının (takip tarihi itibariyle faiz de dahil olmak üzere) davalıdan 808.215,22 TL alacaklı olduğu, sözleşmenin 12.2.2. maddesine göre; "idare, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin (davacının) yazılı talebi üzerine en geçen 45 gün içerisinde davalının davacıya ödeme yapacağı" kararlaştırıldığı halde davacının böyle bir talepte bulunmaksızın sadece fatura göndererek davalı hakkında ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının borcu kabul edip haricen davacı şirkete ödediği ve takibe/borca de itiraz süresi içerisinde itiraz ettiği, davacının ise faiz alacağı, icra takip masrafları, harçlar ve vekâlet ücreti yönünden itirazın iptali talebinde bulunduğu, bu bağlamda söz konusu sözleşmeye göre icra takibinden önce davacı ödeme için davalının talepte bulunmadığından yani davalı 6098 sayılı T.B.K.'nın 90. maddesine göre temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle davanın ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararında hukuka aykırı yön bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; faturanın 08.08.2022 tarihinde mail yoluyla davalıya gönderildiğini, 45 günlük sürenin takip tarihinden önce dolduğunu, alacağın takip tarihinde muaccel olduğunu aksi düşünüşte de davalının icra takibi ile temerrüde düşmüş olduğunu, delillerinin toplanmadığını tarafların defter ve kayıtlarının incelenmediğini, davalı tarafın kayıtlarının incelenmesi halinde, söz konusu faturanın davalının kayıtlarına işlenmiş olduğunun da açıkça görülebileceğini, davalının fatura kendisine iletilmemiş olsaydı kaydetmeyeceğini ve takipten önce kısmi ödeme yapmayacağını, davalının sadece fatura bedelini ödemiş olması sebebiyle ferileri ödeme yükümlülüğünün devam ettiğini, müvekkili tarafından davalı hakkında 28.09.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğünün 2022/ ... sayılı dosyasında ... numaralı, 31.07.2022 tarihli faturadan bakiye 808.215,22 TL alacak hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının 30.09.2022 tarihinde 400.000,00 TL, 05.10.2022 tarihinde ise 400.000,00TL müvekkil şirkete ödeyerek 05.10.2022 tarihinde borca, takibe, ödeme emrine ve ferilerine itiraz ettiğini, itirazın takibin ferilerinden kaçınmaya yönelik olup kötü niyetli olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ilamsız icra takibine konu alacağın takip tarihi itibariyle muaccel olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki akaryakıt alımına ilişkin 23.06.2022 tarihli sözleşmenin 12.2.2. maddesinde ödemenin ne zaman yapılacağı açıklanmıştır. Buna göre: "idare, Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 45 gün içinde Yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacaktır."
Somut olayda, 31.07.2022 tarihinde 5000 litre mazot katkı sıvısı, 562 litre kurşunsuz benzin 43.625 litre motorin için muayene ve kabul komisyonu tutanağının imzalandığı, aynı tarihte 1.322.361,91 TL'lik fatura kesildiği çekişmesizdir. Dosya içinde bulunan evraktan davalı harcama yetkilisinin söz konusu faturanın ödenmesi için 22.08.2022 tarihinde onay verdiği de anlaşılmaktadır.
Mahkemece her ne kadar takip tarihinden önce sözleşme bedelinin ödenmesinin yazılı olarak talep edilmediğinden alacağın takip tarihinde muaccel olmadığı kanaatine varılmış ise de davacı taraf 08.08.2022 tarihinde e-posta yoluyla faturayı davalıya gönderdiğini iddia etmiş, buna ilişkin delilini sunmuş olmasına rağmen bu iddiası değerlendirilmemiştir.
Buna göre, Mahkemece faturanın e-posta yoluyla gönderildiğine dair iddianın davalı Kurumun yetkilisinin harcama onayı verdiği tarih de gözetilerek tüm delillerle birlikte değerlendirilmesi, sonucuna göre alacağın takip tarihinde muaccel hale gelip gelmediğinin belirlenmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.