(2709 S. K. m. 169, 170) (334 S. K. m. 130) (6831 S. K. m. 2, 11, 17) (1086 S. K. m. 8)
Dava: Taraflar arasındaki 2. madde uygulamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: 1964 yılında yapılan kadastro sırasında Pendik ilçesi Emirli Köyü 69 parsel sayılı 17.000 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile Arif Erden adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Orman Yönetimi 11.11.1975 tarihli dilekçe ile çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kalması nedeniyle tapu kaydının iptal edilip orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili ve davalının el atmasının önlenmesi istemiyle Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkemece dava konusu taşınmazın Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığı, Orman Yönetiminin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, Orman Yönetiminin temyizi üzerine Dairemizin 28.12.1993 gün 1993/12519-11501 sayılı kararı ile Davanın açıldığı tarih itibariyle 2. madde uygulamasının kesinleşmediği, bu davanın 2. madde uygulamasına itiraz niteliğinde olduğu, bu sebeple orman mühendisi ve harita mühendisi huzuruyla yeniden keşif yapılarak çekişmeli taşınmazın orman niteliğini gerçek anlamda yitirip yitirmediğinin yöntemince belirlenmesi, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra dava dosyası Pendik İlçesinde Adliye Teşkilatı kurulduğundan yetkisizlik kararı ile Pendik Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmiştir. Pendik Asliye Hukuk Mahkemesi de, 6831 Sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca 6 aylık askı ilan süresi içinde açılacak orman kadastrosuna ve 2. madde uygulamasına itiraz davalarına bakma görevinin Kadastro Mahkemesine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı ile dava dosyası kadastro mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesince, dava konusu taşınmazın 1942 yılında yapılıp kesinleşen tahdit içinde iken, 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması ile Hazine adına orman rejimi dışına çıkarılan kültür arazisi olduğu gerekçesi ile davanın reddine, Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasına itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1942 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, 1964 yılında genel arazi kadastrosu, 23.11.1981 tarihinde ilan edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2. madde uygulaması, 27.02.1989 tarihinde ilan edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.
Mahkemece, taşınmazın Hazine adına orman rejimi dışına çıkartıldığından Orman Yönetiminin 2.madde uygulamasına yaptığı itirazın reddine karar verilmişse de dava 2. madde uygulamasına itiraz niteliğinde olduğu halde, Hazine davaya katılarak husumetin yaygınlaştırılması sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmiş, Yönetimin davası tapu iptaliyle birlikte 2. madde uygulamasına itiraz olduğu, kadastro mahkemelerinin bu tür davalardaki görev ve yetkisinin yöntemine uygun şekilde orman sınırları belirlenerek çekişme konusu taşınmazın orman niteliğini yitirip yitirmediğini tespit etmek olduğu, Orman kadastrosuna ve 2. madde uygulamalarına itiraz davalarında kadastro mahkemelerinin tapu kaydını iptal etme ve tescile yönelik hüküm kurma yetki ve görevi bulunmadığı ve tapu iptali tescil ve elatmanın önlenmesi davalarının H.Y.U.Y.'nın 8. maddesi uyarınca taşınmazın değerine göre genel hukuk mahkemelerine ait olduğu düşünülmemiştir çekişmeli taşınmaz, davalı kişi adına tapuda kayıtlıdır. Davacı Orman Yönetimi, tapu kaydının iptalini, taşınmazın orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescilini ve davalının el atmasının önlenmesini istediğinden, tapu iptali tescil ve elatmanın önlenmesi istemleri hakkında görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, dava 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulamasına itiraz olduğundan sözü edilen yasa hükümlerine göre davanın sonuçlandırılması gerekeceği, dava konusu taşınmaz orman bütünlüğü içinde yer aldığı bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ek rapora ekli 1968 ve 1993 tarihli hava fotoğraflarında dahi taşınmazın büyük bölümünün ormanlık alanda gözüktüğü, 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi ve bu konudaki yönetmeliğin 5. maddesinde (orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tesbit edilen ve orman sınırları dışına çıkarıldığında orman bütünlüğünü bozmayan, su ve toprak rejimine zarar vermeyen yerlerin orman rejimi dışına çıkartılacağı) hükmü bulunduğu, bundan doğal ve gerçek anlamda nitelik kaybının anlaşılması gerekir. Her isteyenin ormanlarda doğal olarak bulunan deliceleri aşılaması, bina ya da eklentilerini inşa etmesi, erozyona sebep olacak biçimde araziyi teraslaması ya da orman bitkilerini kökleyip tarım yapmaya teşebbüs etmesi veya 6831 Sayılı Yasanın 17/2. maddesi gereğince hiçbir zaman kişiler adına tapuya tescil edilemeyecek ve özel mülk olamayacak orman içi açıklığı niteliğinde olan yerlerin yasa maddesinde anlatılan bilim ve fen bakımından nitelik kaybı olmayıp, zorla ve ormanın tahribi sonucu niteliğinin kaybettirilmesidir. Bu yöntem, toprak erozyonu, ormanların ortadan kalkması, doğanın ve çevrenin bozulup yok olması sonuçlarını doğurur. Yasada tanımlanan (...bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetme...) kavramında bu tür olaylar amaçlanmamıştır. 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesinin başka türlü yorumu, ormanların bilinçli şekilde niteliğinin kaybettirilmesine, tahribine ve yok edilmesine izin verdiği sonucuna ulaştırır ki, bu durum 1961 Anayasasının 130 ve 1982 Anayasasının 169 ve 170. maddelerine aykırı olur. Suç teşkil edecek eylemlerle ve zorlama yolu ile ormanların niteliğinin kaybettirilmesi yasalarla korunamaz.
Hal böyle olunca; bu durumda öncelikle, Hazinenin davaya katılımı sağlanarak husumet yaygınlaştırılmalı, çekişmeli taşınmaz orman bütünlüğü içinde bulunduğu, 1968 ve 1993 tarihli hava fotoğraflarında dahi taşınmazın büyük bölümünün orman olarak gözüktüğü, üzerinden insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşebileceği ve halen orman niteliğini de kaybetmediği göz önünde bulundurularak taşınmazın orman tahdidi içine alınmasına ve davacı Orman Yönetiminin tapu iptali tescil ve elatmanın önlenmesi istemi yönünden de asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabul edilerek hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırına iadesine 31.12.2007 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy