(1136 S. K. m. 165) (818 S. K. m. 147) (1086 S. K. m. 428)
Dava: Dava dilekçesinde 1.550.177 lira alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı tarafından tahsili istenilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalılardan Ramazan vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Duruşma istemi, temyize konu olan miktar bakımından reddedilerek, temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dava, davacı avukatın vekaleten açtığı davada müvekkili ile hasım tarafın sulh olmaları nedeniyle Avukatlık Kanununun 165. maddesine dayanılarak avukatlık ücretinin her iki taraftan müteselsilen tahsiline ilişkindir.
Bozmada önce yapılan yargılama sırasında, davacı avukat kendisi ile yazılı avukatlık sözleşmesi yapmış olduğu eski müvekkili ......Kollektif Şirketi'nden müddeabihin bir bölümü olan 750.000 lira almak suretiyle bu davalı hakkındaki davasından feragat ettiğini bildirmiş ve dava, bu davalı hakkında mahkemece feragat sebebiyle reddedilmiştir.
Hükmüne uyulan bozma ilamında belirtildiği gibi mahkemece yapılacak iş, diğer davalı Ramazan'ın davacıya karşı sorumlu olacağı avukatlık ücreti miktarının saptanmasıdır.
Avukatlık Kanununun 165. maddesi hükmüne göre sulh ile sonuçlanan işlerde, her iki taraf avukatlık ücretinin ödenmesi hususunda avukata karşı müteselsilen sorumludurlar. Ancak, yazılı ücret sözleşmesi yapılmış olan hallerde müvekkil olmayan tarafın, bu sorumluluğu, kendisinin tarafı olmadığı ücret sözleşmesindeki miktarda değil, bu sözleşme yapılmamış olsa idi avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca söz konusu olabilecek miktar kadardır. Şu halde davacı, diğer davalı ........Kollektif Şirketi hakkındaki davasından feragat etmese idi, anılan davalı, davacı ile aralarındaki ücret sözleşmesinde yazılı miktarın tamamından; diğer davalı Ramazan ise bu miktarın, sulh ile sonuçlandığı kabul edilen davadaki müddeabihe göre avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca belirlenecek avukatlık ücretine tekabül edecek bölümünden, diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaktır.
Bundan ayrı sulh olan taraflar ayrıca mahkemenin hasım tarafa yükleteceği vekalet ücretinden de müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklardır.
Davacı avukat, davalılardan müvekkili........Kollektif Şirketi hakkındaki davasından, alacağının bir bölümünü tahsil ettiği için, feragat ettiğine göre, müvekkil olmayan diğer davalı Ramazan'ın sorumlu olacağı avukatlık ücretinin, her iki davalının iç ilişkilerine göre saptanması gerekir.
Avukatlık Kanununun 165.maddesi sulh halinde her iki tarafın avukatlık ücretinin ödenmesi hususunda müteselsilen borçlu sayıldıklarını kabul etmiştir. Ödemede yukarıda belirtilen şekilde müteselsilen sorumlu olan davalı Ramazan'ın diğer davalı hakkındaki davadan feragat edilmiş olduğuna göre, tek başına sorumlu olacağı miktar, her iki davalı arasındaki iç ilişkiye göre, sorumlu olacağı vekalet ücreti olacaktır. Bu da davanın sonucuna göre hakimin avukatlık ücret tarifesine göre takdir edeceği vekalet ücretidir. Çünkü dava konusu vekalet ücreti alacağının, bir kısmını ödeyerek sulh olan diğer davalı .......Kollektif Şirketi'nin yaptığı ödemeden, iç ilişkiye göre, müvekkil olmayan davalı Ramazan da payına düşen oranda borçtan kurtulmuş olur. Ancak, davalı Ramazan'ın iç ilişkiye göre sorumlu olduğu miktara etki yapacak bir ödeme de bulunmamaktadır.
İç ilişkiye göre........Kollektif Şirketi, davacı ile yaptığı yazılı avukatlık ücret sözleşmesindeki ücretin tamamından sorumludur. Hakkında dava devam eden diğer davalı Ramazan ise, bu davanın kaynaklandığı ve sulh ile sonuçlandığı kabul edilen davada hasım taraf olduğu için, yalnız avukatlık asgari ücret tarifesine göre hasım tarafa yükletilecek avukatlık asgari ücretinden sorumlu olur. Davacı avukat, müvekkili olan ve aralarındaki yazılı ücret sözleşmesinden asıl sorumlu olan diğer davalı hakkındaki davasından feragat ettiği için, Avukatlık Kanununun 165. maddesine göre, yalnız borcun ödenmesinden müteselsil sorumlu olan davalı Ramazan'dan tek başına bundan fazlasını isteyemez. Borçlar Kanununun 147. maddesinin 2. fıkrasına göre müteselsil borçlulardan birinin vaziyetini iyileştiren alacaklı bu fiilin sonuçlarına şahsen katlanmak zorundadır.
Yukarıda belirtildiği üzere, davalı Ramazan'ın iç ilişkiye göre sorumlu olduğu avukatlık ücretinin niteliği saptandığına göre, bu ücretin nasıl hesaplanacağı üzerinde de durulmalıdır. Sulh halinde avukatlık ücreti davadaki müddeabihin üzerinde değil, sulh olunan miktara bakılarak avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanmalıdır. Açılmamış sayılmasına karar verilen davada, her ne kadar sulh mahkeme dışında yapılmış ise de, sulh mahkeme önünde olsa idi, davacı avukatın müvekkili yararına ve davalı hasım taraf aleyhine, ne miktarda avukatlık ücretine hükmedilecek idi ise, o meblağdaki avukatlık ücretinden, davalı Ramazan sorumlu olacaktır. Taraflar isticvap edilerek ve tacir oldukları gözönünde bulundurularak defterleri incelenmek suretiyle sulh olunan miktarın saptanması mümkündür. Böyle bir saptama mümkün olmadığı takdirde sulhun tarafların karşılıklı olarak hakların bir bölümünden fedakarlıkta bulunup uzmanlaşmaları olduğuna göre, sulh ile sonuçlandığı kabul edilen davadaki müddeabih üzerinde, yarı yarıya sulh olunduğu kabul edilerek, davalı Ramazan'a tarifeye göre yükletilecek avukatlık ücretinin ne olacağını belirlemek hakkaniyete uygun olacaktır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğunun kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve 6500 lira peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 11.12.1986 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy