(743 S. K. m. 727, 728, 740, 908)
Dava: Dava dilekçesinde, 243.000.000 lira ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taratan tahsili istenilmiştir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:
Karar: Ecrimisile konu edilen ev, bağ, bahçe ve tarla niteliğindeki parsellerde taraflar paydaştırlar; paydaşlar, (kural olarak) intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. Ancak, bağ ve bahçe gibi doğal ürün veren veya başkalarına kiralanmak suretiyle medeni semere elde edilen taşınmazlarda, (ayrıcalıklı olarak) intifadan men koşulu aranmaz.
İntifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, yemin dahil her türlü delille ispatlanabilir ki; 1985-1994 yılları için ecrimisil istenen davada delil olarak taraf tanıkları dinlenmiş ve getirtilip incelenmemiş bulunmakla beraber davacı vekilinin delil listesinde bu taşınmazlar hakkında izaleyi şuyu davası açıldığı bildirilmiş ve dava dilekçesinde (her türlü yasal deliller denilmek suretiyle zımnen) yemin deliline de dayanılmış bulunmaktadır.
Keşifte ve mahkemede dinlenilen taraf tanıklarının anlatımlarına ve davalıların cevaplarına göre; belli sürelerde söz konusu taşınmazlardan bir kısmının, davalılardan Aysel tarafından bizzat işgal edildiği ve bir kısmının ise (özellikle tarlaların) diğer davalılarca başkasına kiralandığı belirlenmiştir.
Bu duruma göre; anılan taşınmazlardan 24 parsel sayılı ev için (davalılardan Aysel tarafından bizzat işgal edildiğinden) gerekli bulunmak intifadan men koşulunun, ecrimisil istenen söz konusu sürede (kısmen veya tamamen) gerçekleşmiş olması aranırsa da (eğer ortak muris tarafından dikilip yetiştirilmişse) bağ ve bahçe nitelikli olan 392 ve 46 sayılı parseller ile kiraya verilen 310, 381, 404, 478 ve 480 parsel sayılı tarlalar için yukarıda açıklanan ilke uyarınca intifadan men koşulunun aranmasına gerek yoktur.
O halde; belirtilen nedenlerle, Hacıbektaş Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait 1993/217 esas sayılı izaleyi şuyu dava dosyası da getirtilip incelenerek (eğer davacı tarafından açılmış ve anılan parselleri kapsıyorsa) o dava dilekçesinin davalılara tebliğ tarihinden itibaren intifadan men koşulunu gerçekleştirmiş sayılacağı hususunun da gözetilip diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi, icabında tanıkların yeniden dinlenerek davalıların hangi taşınmazları ne şekilde ve sürelerde bizzat veya kiraya vererek işgal ve tasarruf ettiklerinin açık ve seçik bir biçimde belirlenmesi ve ayrıca gerektiğinden işgal durumu ve intifadan men konularında davacı tarafa hatırlatılıp istediği takdirde davalılara karşı yemin teklif hakkı dahi kullandırılmak suretiyle kesin olarak saptanacak işgal sürelerine ilişkin ecrimisil miktarlarının usulünce tespit edilip, davacının payına düşen bölümünün hüküm altına alınması lazım gelirken bu yönlerden eksik inceleme ve aksine düşüncelerle yazılı olduğu gibi davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.'nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA) ve Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davalı taraf için dava tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre takdir edilen 750.000 lira vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine, peşin ödediği temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.05.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy