(6570 S. K. m. 7)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.1996 gününden başlayarak aylık 4.350.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı aylık kiranın 1.1.1996 tarihinden itibaren 4.350.000 TL. olarak tespitini istemiş, mahkemece "bilirkişi raporundaki gerekçeler esas alındığında kira parasının artırılmasına gerek olmadığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında itiraza uğramayan kira sözleşmesi 1.7.1994 başlangıç tarihli olup 1 yıl 6 ay sürelidir. (bitim tarihi 31.12.1995)
Davada 1.1.1996 tarihinde başlayan dönem kira parasının tespiti istenilmiş olup, mahkemece yukarıda belirtilen gerekçeye binaen dava reddedilmiştir.
Kural olarak şartlar değişmediği ve özel nedenleri bulunmadığı takdirde kira parası Toptan Eşya Fiyat Endeksinden daha düşük bir oranda tespit edilemez.
Aksinin kabulü için kiralananın niteliğinde ve bulunduğu yerdeki değişikliklerin memleketteki ticari ve ekonomik dalgalanmaların, paranın satınalma gücündeki değişikliğin, memur maaşlarındaki katsayı ve işçi ücretlerindeki asgari ücret vs. değişikliklerin kiracı lehine olarak kira parasına etki yaptığının iddia ve ispatı gerekir.
Bu değişikliklerin yeni kira döneminde kira paralarını azaltmayıp artırma yönünde gelişme kaydettiği ise bilinen gerçektir.
Oysaki hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda yukarıda belirtilen hususlarda bir açıklamaya yer verilmemiş, bilakis "Malatya ilinin son yıllarda büyük şehir görünümüne girdiği, belediyelerin çevrede birçok imar ve düzenleme çalışmaları yaparak şehri memur hale getirdikleri, yeni yapılan sözleşmelerde kira bedellerinin büyük ölçüde arttığı, eski kira bedellerinin bunlar karşısında gülünç olmaya başladığından" sözedilmiştir.
O halde "mecurun bodrum katta oluşu, ticarete elverişli olmayışı, ve emsalleri durumu" gibi yüzeysel gerekçelere dayanan bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddi cihetine gidilmiş olması doğru görülmemiştir.
Kaldıki taraflar yeni dönem kira parasını aralarında bir anlaşma sağlayarak belirleyemediklerinden dava yolu ile tespiti istenildiğine göre dava red edilmeyip kira parasının tespiti gerekmektedir. Hüküm bu yönden de isabetsizdir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 7.10.1997 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy