(6570 S. K. m. 1, 5, 7, 11)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.9.1999 gününden başlayarak yıllık 43.124.400.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile yıllık kira parasının 41.817.600.000 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak,
Dava dilekçesinde 1.9.1999 tarihinde başlayan dönemin kira parasının yakıt giderleri hariç yıllık 43.124.000.000 lira olarak tespiti ile 1.9.1996- 14.3.2000 tarihleri arasındaki yakıt giderleri toplamı 3.675.484.000-TL. nın tahsili istenilmiştir.
Mahkemece kira parasının tespitine, yakıt giderlerinin tahsili isteğinin reddine karar verilmiştir.
Kira sözleşmesinin 14. maddesinde taraflar yakıt bedelinin mal sahibine ait olacağını kararlaştırmışlardır. Yargıtay'ın Yerleşmiş içtihatlarına göre yakıt giderlerinin kiralayana ait olması halinde, yeni dönem kira parası tespit edilirken tespit istenen dönemde sarf edilen yakıt giderleri ile ilgili belgeler bilirkişi tarafından da inceleme yapılmak suretiyle gerçek gideri saptanmak ve kiralanana isabet eden aylık miktar bulunup çıplak kira parasına ekleme yapılarak yeni dönem kira parası hesap edilmelidir.
Ancak davacı 1.9.1999 tarihinde başlayan dönemin kira parasının yakıt giderleri hariç olmak üzere tespitini talep etmiştir. Bu itibarla kira parası hesap edilirken anılan yöntemin uygulanmamasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Davaya konu yer için 1995 yılı kira parasının tespiti ve yakıt alacağının tahsili amacıyla dava açıldığı ve Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1998/26 Esas, 241 Karar sayılı dosyası ile bu dönem (1995 yılı) kira parasının tespitine kira sözleşmesinde yakıt giderinin mülk sahibine ait olacağı belirtildiğinden yakıt bedeli konusundaki istemlerinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu kararın kesin hüküm oluşturduğundan bahisle yakıt giderlerinin tahsiline ilişkin istem reddedilmiştir.
Oysaki anılan karar bu dava için kesin hüküm oluşturmayıp kira parası tespit edilirken yakıt giderleri gözönünde bulundurulmadığına göre bu giderlerin alacak olarak talep edilmesi gerekmektedir.
1995 yılına ait kira parası anılan mahkemece yakıt giderleri hariç olmak üzere tespit edildikten sonra kira paralarının 1996 yılında mahkemece yakıt bedeline yönelik haklan saklı tutulmak suretiyle yakıt hariç aylık 800.000.000 lira yıllık 9.600.000.000 lira, 1997 yılında % 65 artışı ile 15.840.000.000 lira, 1998 yılı için % 65 artışla 26.136.000.000 lira ve 1999 yılı için ise % 60 artışla 41.817.600.000 lira olarak ödendiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklandığı gibi önceki dönem kira parası yakıt giderleri dikkate alınmadan tespit edildiğine göre 1.9.1996- 14.3.2000 tarihleri arasındaki dönemde sarf edilen yakıt giderleri ile ilgili faturalar üzerinde inceleme yapılmalı eksik ödenen giderleri hesap edilerek tahsiline karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.07.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy