(6570 S. K. m. 11)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.1999 gününden başlayarak aylık 49.000.000 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü 41.250.000 lira aylık kiranın tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Karar: Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı (Vakıflar Genel Müdürlüğüne izafeten Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü) 1.1.1999 tarihinden itibaren aylık kira parasının 49.000.000 lira olarak tesbitini istemiş mahkemece 41.250.000 lira olarak saptanmış olup, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında 4331 sayılı yasa uyarınca 1.5.1998 tarihinden geçerli olmak üzere 8 ay süreli ve aylık 35.000.000 lira kira bedeli üzerinden kira sözleşmesi yapılmıştır.
Bu sözleşmenin imzalanmasından sonra kiracı tarafından 1.5.1998 dönemi için kira bedelinin indirimi davası açılmış ve mahallinde yapılan keşif akabinde verilen rapor doğrultusunda Antalya 5. Asliye Hukuk hakimliğince kira bedelinin aylık 25.000.000 lira olarak tenkisine karar verildiği sabit olup tartışmasızdır. Ancak bu inceleme 1.5.1998 şartları yönünden yapılmıştır. Dava konusu olayda ve talep ve dava edilen husus 1.1.1999 dönemi kira parasının saptamasına ilişkindir.
1.5.1998 tarihli sözleşme 6570 sayılı yasanın 11 inci maddesi uyarınca dönem sonunda 1 yıl uzamıştır. İşbu sözleşmenin koşullarının 5 inci maddesi gereğince kira artış şartı kabul edilmiş olup, buna göre; kira dönemi sonunda, geçen yılın aynı ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen 12 aylık Toptan Eşya Fiyat Endeksinden az olmamak üzere rayiç ve emsal değer dikkate alınarak yeni kira bedeli belirlenecektir.
İstem serbest iradeyle rayiç kira bedeli (mahkemece rayiç bedel 25.000.000 olarak saptanmış ise de) üzerinden yapılan sözleşme süresini takip eden ilk döneme ilişkindir ve tarafların sözleşme serbestisine uygun olarak kararlaştırdıkları şartlar geçerli olup kira bedelinin artışına dair şart dikkate alınmak zorundadır.
Mahkemece yapılacak iş, 1.5.1998 tarihinde Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki artış oranını asgari had olarak değerlendirip emsal ve rayice göre yeni dönem kira bedelini belirlemek aksi takdirde yani (emsal ve rayice göre belirlenen miktar Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki artış oranından az ise) şimdi olduğu gibi belirlenen miktar Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki artışa göre 25.000.000 liraya yansıtılmak suretiyle tesbit etmektir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün humknun 428 inci maddesi gereğince bozulmasına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 02.10.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy