(1086 S. K. m. 275)
Dava: Dava dilekçesinde 51.755.216.000 lira kullanım bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın 37.972.050.000 lira için kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, davacının malik olduğu taşınmazlara 17.8.1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle davalı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından prefabrike ev yapılmak suretiyle Eylül 1999 sonlarında el atıldığını, dava konusu taşınmazların arsa vasfında olup davalı idare tarafından taşınmazların m2 sine 500.000 lira kullanım bedeli takdir edildiğini; bu miktarın taşınmazların konumu ve kullanım amacına göre çok az olduğundan bahisle metre kare bedelinin 1.000.000 TL'ya çıkarılmak suretiyle 51.755.216.000 TL kullanım bedelinin tahsili istenilmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; yapılan bilirkişi incelemesine göre kullanım bedeli için metre karesi 800.000 TL dan 37.972.050.000 TL. nın tahsiline karar verilmiştir.
HUMK. nun 275 ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde Hakim bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.
Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların nitelikleri belirtilmiş ise de, ecrimisil miktarının tespitine yarayan somut ve özel nedenler gösterilmemiştir. Bilirkişiler raporlarını hazırlarken raporunun dayanağı olan somut ve özel nedenleri göstermek zorundadır. Ancak bu şekilde hazırlanan rapor Yargıtay denetimine elverişli olur ve hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.
Bu nedenle tarafların ve varsa bilirkişinin de bulduğu emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, dava konusu taşınmazlar ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, veriler somutlaştırılarak emsallerin dava konusu yerler ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, yüzölçümü, kira başlangıç tarih ve kira süreleri, kullanım şekli bu arada davacı tarafça dava konusu yerlere elatılmadan önce ne şekilde kullanıldığı, yararlanıldığı da varsa belgeleriyle açıklanarak) tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin somut emsal olup olmadığı belirtilmelidir.
Bundan ayrı; taşınmazlara el atma tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan süre için ecrimisile hükmedilmesi gerekirken bir yıllık ecrimisile hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
Eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 29.11.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy