(4721 S. K. m. 175, 176)
Dava: Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili 14.1.2000 tarihli dilekçesi ile; müvekkili kadının 1998 tarihinde davalıdan boşandığını, boşanma kararı ile birlikte aylık 60 milyon lira yoksulluk nafakasına karar verildiğini, ülkedeki ekonomik durumu ve aradan geçen zaman sürecinde yüksek enflasyon nedeni ile ihtiyaçlarını karşılayamadığını iddia ederek, nafakanın 500 milyon liraya yükseltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık nafakanın 90 milyon liraya çıkartılmasına karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine; Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 28.6.2001 gün ve 2001/8662-10126 sayılı ilamı ile Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre takdir edilen nafaka azdır. Mahkemece Medeni Kanunun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; talebin tamamı kabul edilerek aylık nafaka miktarının 500 milyon liraya çıkartılmasına ve nafakanın yıllık %40 oranında artırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Medeni Kanunun 144. maddesi (TMK:175.mad.) uyarınca; boşanma yüzünden yoksulluğa düşen eş, boşanmaya yol açan olaylarda daha ziyade kusurlu olmamak koşuluyla geçimi için diğerinden mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Boşanma kararı ile yoksulluk nafakası isteme hakkını kaybetmemiş (MK.145/3-TMK 176/3) ve değişen durumlarda hakkaniyet gerektiriyorsa iradın artırılmasına da karar verilebilir. (MK.145/4-TMK 176/4)
Yoksulluğun hukuksal kavramı anılan maddelerde tanımlanmamış ise de; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 7.10.1998 tarih ve 2-656-688 sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir.
Yoksulluk olgusunun değerlendirilmesi ve nafakanın takdiri hakime aittir. Hakim artırılması gereken nafaka miktarını takdir ederken uyulmasına karar verilen bozma ilamında da açıklandığı gibi; tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarını, nafakanın niteliğini ve günün ekonomik koşullarını (paranın satın alma gücündeki azalma ile insanca yaşama şartlarını, dolayısıyla yurt gerçeklerini) göz önünde tutacaktır. Toplanan delillere göre; davacı kadın için hükmedilen aylık 500.000.000 lira yoksulluk nafakası çok olup, Medeni Kanunun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesine aykırı bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle; mahkemece, davacı kadının geçimi için gerekli, davalının ödemede mali durumunu zorlamayacak nitelikte daha uygun bir nafakaya hükmedilmesi gerekirken, takdirde hataya düşülmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ayrıca; istem olmadan hükmedilen nafakanın %40 oranında artırılmasına karar verilmesi de yasaya aykırıdır. (TMK.176/son)
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 21.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy