(6570 S. K. m. 11) (18.11.1964 tarih ve 2/4 S. YİBK)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 15.7.2002 gününden başlayarak aylık 310.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, sözleşme süresinin bitiminden sonraki yenilenen dönemde; sözleşmedeki artış oranında %10 olarak artış yapıldığını, bu dönemde ise; enflasyon oranında artış yapılması gerektiğini iddia ederek aylık kira parasının 310.000.000 lira olarak tespitini istemektedir. Davalıya bu hususta çekilen ihtarname de ise; 15.7.2002 tarihinden itibaren aylık kiranın 280.000.000 liraya yükseltilmesi talep olunmuştur.
Davalı cevap dilekçesinde; davacı kiralayana halen aylık 210.000.000 lira kira parası ödediğini, bu dönem için talep edilen aylık 310.000.000 lira kira parasının çok fahiş olduğunu; zira, aynı muhitte emsal nitelikteki gayrimenkullerin aylık kira parasının 200.000.000 - 250.000.000 lira arasında değiştiğini savunmuş, duruşmada da; yerinde keşif yapılarak kira parasının belirlenmesini istemiştir.
Mahkemece, endeks uygulanmak ve taleple bağlı kalınmak suretiyle aylık kira parası 310.000.000 lira olarak saptanmış, hüküm davalı tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında yapılan kira sözleşmesi 15.7.2000 başlangıç tarihli, aylık 180.000.000 lira bedelli ve bir yıl sürelidir. Sözleşme, 6570 sayılı Yasa gereğince yıldan yıla yenilenmektedir.
18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı YİBK. Uyarınca, yeni dönem kira parası, bilirkişi raporundaki verilere dayanılarak, hak ve nesafet kurallarına göre hakimce takdir edilmelidir.
Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre; Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki artış oranının sınırlı olarak yansıtılmasıyla bulunacak kira parasının-kural olarak 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı YİBK.da öngörülen hak ve nesafet kurallarına da uygun olduğu kabul edilmektedir.
Ne var ki, yeni dönem kira parasının, ekonomik nedenlerle genel fiyat artışlarının altında gerçekleştiğinin ileri sürülmesi halinde; mahkemece, bu iddianın araştırılması gerekmektedir. Ekonomik olumsuzlukların yörede oluşan kira paraları üzerindeki etkileri, benzer yerlerin kira paraları üzerinde somut ve karşılaştırmalı incelemeler yapılmak suretiyle ortaya konulup, kanıtlanması halinde; bu durum, özel neden kabul edilmelidir.
Mahkemece yapılacak iş; tarafların bu konudaki tüm delilleri toplanarak taşınmaz üzerinde bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmalı; benzer yerlere ait kira sözleşmeleri ile karşılaştırmalı olarak, kira parasına etki eden tüm unsurlar da gözetilerek hazırlanacak bilirkişi raporu ile kiralanan yerin getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce, bu kira parası dikkate alınarak hak ve nesafet kurallarına uygun-makul bir kira parasına hükmedilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 23.12.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy