(6570 S. K. Geç. m. 7) (1086 S. K. m. 94)
Dava: Dava dilekçesinde 1.5.2001 ve 1.5.2002 tarihlerinden başlayan dönem kira paralarının tespiti istenilmiş, mahkemece davanın Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girdiğinden bahisle reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada; 1.5.2001 tarihinde başlayan dönem kira parasının aylık 3.000.000.000 lira 1.5.2002 tarihinde başlayan dönem kira parasının aylık 5.000.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir.
Mahkemece kira sözleşmesinin başladığı 1.5.1994 tarihinden itibaren 10 yıllık kira süresinin dolmadığı ve kira tesbiti istenemeyeceği (uyarlama davası olduğu)gerekçesiyle davanın görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davada kira sözleşmesinin koşullarının değiştirilmesi amaçlanmamıştır.
Taraflar arasında kira parasının miktarında uyuşmazlık bulunup, dava görev nedeniyle reddedilmeyip kira parasının tesbitine karar verilmelidir.
18.2.2000 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 4531 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna Bir Geçici Madde Eklenmesi Hakkındaki Kanunun 1. maddesi uyarınca sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları 2001 yılında yıllık %10 oranında arttırılabilir... kira tespit davalarında da yukarıdaki sınırlara uyulur.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 1.5.1994 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli olduğu, davalının 1.5.2001 tarihinde başlayan dönem kira parasını yasa uyarınca önceki dönem kira parasını %10 oranında arttırmak suretiyle ödemekte olduğu anlaşılmaktadır.
Davalının arttırarak ödemekte olduğu kira parasını ödemekten vazgeçip önceki dönem kira parasını ödemeye başlaması halinde davacı, hükmen tespit edilmiş ya da sözleşme ile kararlaştırılmış bir kira parası olmadığı sürece davalı kiracıyı kira parasının arttırılmış halini ödemesi için zorlayamayacağından yeni dönem kira parasının mahkemece hüküm altına alınmasında davacının hukuki yararı vardır.
Davalının tespit edilecek miktarı kabul ederek ödeme yapması, dava açılmasına sebep olup - olmaması ve yargılama giderlerinden sorumluluğu (HUMK. m. 94)yönünden etkilidir.
Bu nedenle mahkemece 1.5.2001 dönemine ilişkin kira parasının (davalının da kabul ederek ödediği %10 artış üzerinden) tesbitine karar verilmesi, 1.5.2002 dönemine ilişkin talebinde koşullarına göre değerlendirilmesi gerekirken, itibar edilmeyen gerekçelerle davanın görev nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 26.3.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy