(1086 S. K. m. 8, 87/son, 88)
Dava: Dava dilekçesinde muhdesatın aidiyetinin tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalılar Mehmet ve Ahmet Ç. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin tapuda müşterek malik bulunduğu arsa üzerine 3 katlı bina yapıldığını, binanın zemin katındaki dükkanın ½ si ile iki normal dairesinin, Ünye 2.Noterliğinin 24.6.1993 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davalı Mehmet Ç. tarafından müvekkiline satıldığını, zemin katın ½ hissesinin de diğer davalı Ahmet Ç.'ye satıldığını, binanın tapusuz olması sebebiyle satış vaadi sözleşmeleri nazara alınarak ve kat mülkiyeti kurulmak suretiyle müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada; mahkemece, Davacının davasının satış vaadi sözleşmesine dayalı tescil davası niteliğinde olduğu, Hukuk Genel Kurulunun 23.3.1988 tarih ve 1988/14-149 Esas, 1988/273 karar sayılı kararına göre; satış vaadi sözleşmesine dayalı, tescil davalarında mahkemenin görevinin satış bedeline göre belirlendiğini ve satış vaadi sözleşmesinde satış bedelinin 15.000.000 lira olduğu açıklanarak görevsizlik kararı verilmiş, dosya Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.
Sulh Mahkemesinde görülen davada, davacı vekili; 6.7.2001 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek, Tescil talebi kabul edilmediği takdirde, zemin katın ½ siyle, 1.ve 2.katların müvekkiline ait olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, davaya konu Ordu İli Ünye İlçesi Keş mevkiinde kain 1279 parsel üzerinde bulunan zemin dükkan katı dahil üç katı yapılmış olan betonarme kargir binanın zemin katındaki bir adet dükkanın (işyerinin) ½ payı ile bu dükkan üzerinde bulunan ve hala yapılmış vaziyette olan birinci ve ikinci katlardaki iki dairenin (bağımsız bölümü) davacı Nizamettin Ç.'a ait olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, davalılardan Hazine ile Belediye hakkında açılan davanın da husumet yönünden reddine" karar verilmiş, hüküm davalılar Mehmet ve Ahmet Ç. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Başlangıçta satış vaadi sözleşmesine dayalı cebri tescil talebi ile açılmış olan dava, sonradan ıslah yolu ile muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine dönüştürülmüştür. Muhdesatın aidiyetinin tespiti davalarında mahkemenin görevi, dava konusu muhdesatın değerine göre belirlenir (HUMK. mad.8/1).
Uyuşmazlık, dava konusunun ıslahla değiştirilmesi halinde davayı gören mahkemenin görevsizlik kararı verip veremeyeceği noktasında toplanmaktadır.
HUMK. nun 87/son maddesi, Anayasa Mahkemesinin 20.7.1999 gün ve 1999/1-33 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Davacı taraf, anılan iptal kararına dayanarak davasının konusunu değiştirmiştir. Bu durumda davanın tamamı ıslah edilmiş sayılmalıdır. O halde ıslah edilen bu dava yeni bir davadır ve dilekçe de yeni bir dava dilekçesidir. HUMK.'nun 88.maddesi gereğince eski dava dilekçesi iptal edilmiş addolunmalıdır. Mahkemenin, yeni açılan bu davada (ıslah edilen) müddeabihin değerine göre, görevli olup olmadığını res'en gözetmesi gerekir.
Mahkemece, dava konusu binanın değerine göre davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılmak üzere, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.03.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy