(4721 S. K. m. 2, 3)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.11.2001 gününden başlayarak aylık 400.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 175.000.000 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı aylık kiranın 1.11.2001 tarihinden itibaren 400.000.000 lira olarak tespitine karar verilmesini istemiş mahkemece 2000 yılı kira parası olan 110.000.000 liranın % 57 oranında artırılması suretiyle (ve davalının da kabul ettiği miktar üzerinden) 175.000.000 lira olarak saptanmıştır.
Dosyaya ibraz edilen kira sözleşmesi 1.11.1987 tarihli olup 1 yıl sürelidir.
Şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına Toptan Eşya Fiyat Endeksinin (T.E.F. Endeksinin % 65'i aştığı dönemlerde % 65 ile sınırlı olarak) 3 yıl için ardarda 3 defa artırım ile bulunacak kira parasının o dönem hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmektedir. 3 yıldan sonra ise yeniden hak ve nesafete uygun kira parası tespit edilecektir.
Taraflar arasında kira ilişkisinin başladığı 1.11.1987 tarihinden bu yana hak ve nesafet ilkesi yönünden uygulama yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır.
O halde mahkemece yapılacak iş; hak ve nesafet ilkesine uygun tesbit yapılıp yapılmadığını araştırmak, şayet böyle bir tesbit var ise şimdi olduğu gibi endeks uygulamak suretiyle, aksi halde yani daha önce (geçen 3 yıl içinde) hak ve nesafete uygun bir bedel belirlenmemiş ise, mahallinde keşif yapılmak suretiyle emsallere, hak ve nesafet kurallarına uygun bir kira parası tespit etmek olmalıdır.
Mahkemece bir önceki dönem yürürlükte olan yasa ile belirlenen oranda artış yapılmış olmasına göre bu dönem için % 57 artış-oranı uygulamak suretiyle sonuca gidilmesinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy