(1086 S. K. m. 8, 191)
Dava: Dava dilekçesinde 12 adet büyükbaş hayvanın kendisine ait olduğunun tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın yetki yönünden reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 12 adet büyükbaş hayvanın davacıya ait olduğunun tespiti istenilmiştir.
Mahkemece, davalının ikametgâhının Gölbaşı olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Tespit davası eda davasının öncüsüdür. (7.7.1965 gün ve 5/5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Yani eda davası hangi mahkemede incelenirse tespit davası da o mahkemede açılır. Somut olayda mülkiyetinin tespiti istenen hayvanların değerleri dava tarihi itibariyle 400.000.000 lira olan görev sınırının üzerindedir.
Öyle ise, mahkemenin görevinin belirlenmesinde Hukuk Usulü Muhakemeler Kanununun 8. maddesinin 1. bendi uygulanmak suretiyle davanın değer ve miktarı nazara alınarak Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekecektir.
Öte yandan; görev ve yetki sorunları birleştiği takdirde öncelikle görev sorununun çözümlenmesi gerekmektedir. Zira yetkisizliğe ilişkin sorunu çözümleyecek mahkeme HUMK 191. maddesine göre görevli olan mahkemedir.
O halde mahkemece, belirtilen nedenlerle davalıların bir itirazları olmasa dahi, görev kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev yönünün resen gözetilip, davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılmak üzere görev noktasından dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken bu cihet düşünülmeksizin yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 27.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy