(4721 S. K. m. 683, 688, 693)
Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hak saklı tutularak 7.000.000.000 lira ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı vekili dilekçesi ile tarafların murisinden intikal eden portakal bahçesi ile dükkanların gelirlerinden davalıların yararlandığını, müvekkilinin hissesine düşen miktarı istemelerine rağmen davalıların vermediklerini, bu konuda ihtar çektiklerini, ayrıca ortaklığın giderilmesi davası açtıklarını belirterek, 7.000.000.000-TL. ecrimisil bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının mirastan yararlanmasının hiçbir şekilde engellenmediğini, bu hususta kendilerine bir ihtarname de çekilmediğini, istenilen ecrimisil miktarının fahiş olduğunu belirtip, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; Elbirliği mülkiyeti olan taşınmazlarda doğal semereler dışındaki bakım ve yetiştirme ile elde edilebilecek ürün ve kira bedellerinin herhangi bir paydaş tarafından yararlanımı engelleniyorsa; bu konuda, ihtarda bulunulmadan ecrimisil talebinde bulunulamayacağı ve dava tarihinden önce davalılara yapılmış bir tebligat da bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Davada; davacı, muris tarafından dikilen portakal bahçesindeki meyvelerin (tabii semere) davalılar tarafından toplandığını, ayrıca muristen kalan dükkanların kirasının davalılar tarafından tahsil edildiğini, kendi hissesine düşen miktarın ecrimisil olarak davalılardan tahsilini istemektedir.
Ecrimisile konu taşınmazlarda taraflar paydaştır. Paydaşlar kural olarak intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de; ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın bir takım istisnaları vardır. Örneğin; yararlanma dileğinin açıklanması koşulu ile davacının açtığı izale-i şuyu davasının dilekçesinin tebliğ tarihi, keza icra emrinin tebliğ tarihi, murisin mirasçılardan mal kaçırdığından söz edilerek dava konusu taşınmazların tapularının iptali için açılan tapu iptali davasına ilişkin dilekçenin tebliğ tarihi, daha önce aynı yer için açılan ve intifadan men koşulunun gerçekleşmediğinden ötürü ret edilen ecrimisil davasına dair davalı tarafa tebliğ edilen önceki dava dilekçesi ile taraflar arasındaki sonuçlanmış önceki tarihli el atmanın önlenmesi veya ecrimisil davaları; intifadan men koşulunun oluşması için yeterli sayılmıştır. Ayrıca, bağ ve bahçe gibi doğal ürün veren veya başkalarına kiralanmak suretiyle medeni semere elde edilen taşınmazlarda intifadan men koşulu aranmaz.
Somut olayda; dava konusu taşınmazlarla ilgili ortaklığın giderilmesi davası açıldığı belirtilmiştir. Söz konusu davaya ilişkin dava dilekçesinin tebliğ tarihi, ecrimisil istenen döneme rastlıyorsa, intifadan men şartı gerçekleşmiş sayılır. Bundan ayrı, muristen kalan portakal bahçesi ve dükkanların kira gelirlerinin davalılarca alındığı hususu; davalı tarafında kabulünde olup, yukarıda açıklanan ilke uyarınca; intifadan men koşulunun aranmasına gerek yoktur.
Mahkemece, tarafların bahsedilen hususlarda tüm delilleri toplanarak ecrimisil miktarlarının usulünce tespit edilip, davacının payına düşen bölümünün hüküm altına alınması lazım gelirken; bu yönlerden eksik inceleme ve aksine düşüncelerle yazılı olduğu gibi davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.10.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy