(818 S. K. m. 83) (6570 S. K. m. 11)
Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2002 gününden başlayarak aylık 1520 USD olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davada, 1.1.2002 tarihinden itibaren aylık kira parasının 1520 USD olarak tespiti istenilmiş, mahkemece, davalının kira parasının dolar üzerinden tespitine muvafakat etmediğinden ötürü davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında 26.8.1999 tarihli ve 2 yıl 4 ay 5 gün süreli kira sözleşmesi yapılmış, aylık kira parası 1999 yılı için 1210 USD, 2000 yılı için 1283 USD, 2001 yılı için 1360 USD olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşme 6570 sayılı yasanın 11. maddesi uyarınca yenileme gelmiştir.
B.K. madde 83. f.. 2 uyarınca borcun yabancı para ile ödenmesinin kararlaştırılması halinde, kira parasının sözleşmeye uygun olarak yabancı para ile ödenmesi gerektiğinde şüphe yoktur.
Ancak, yeni dönem kira parasının hakimce arttırılarak tespitinin istenilmesi halinde; 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında öngörüldüğü üzere kira süresi sona erdiğinden 6570 sayılı yasanın 11. maddesi uyarınca yenilenen dönemde kira sözleşmesinin diğer hükümlerinin yenilenmesine karşın, kira parasına ilişkin koşul yenilenmemekte ve kira parası belli olmayan bir sözleşme haline gelmektedir. Hakim kira sözleşmesindeki bu boşluğu "Hak ve nesafet" kurallarına uygun bir kira parası takdir etmek suretiyle doldurmaktadır. Yeni dönem kira parasının tespiti anılan İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı gibi bir "sınırlama" dır. Yeni dönemde hakimin yaptığı sınırlama sonucunda belirlediği "ücret unsuru" ile kira sözleşmesinin yenilenmesi sağlanabilmektedir.
O halde yeni dönemde kira parasının tespitinin istenmesi halinde sözleşmedeki kiranın yabancı para ile ödenmesine ilişkin hükmün yenilendiği kabul edilemez. Bu nedenle hakim anılan İçtihadı Birleştirme Kararında öngörülen sınırlamayı yaparken (davalı kiracının bu yönde açık bir kabulü bulunmadığı sürece) Borçlar Kanunu m. 83/1. hükmü uyarınca kira parasını Türk Lirası olarak takdir etmek ve sözleşmede yer alan boşluğu ona göre doldurmak durumundadır.
Mahkemece yapılacak iş; mahallinde keşif yapılmak suretiyle dava konusu yerin yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişiler tarafından belirlenmelidir. Dava konusu taşınmazın yeni dönemde (boş olarak) yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası Türk Lirası olarak açıklattırılmalı son dönem kira parasının dolar tutarından az olmayacak şekilde hak ve nesafete uygun kira parası TL. olarak mahkemece tespit edilmelidir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.10.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy