(818 S. K. m. 249)
Dava: Dava dilekçesinde kira sözleşmesinin hükümsüz olduğunun tespitine bonolardan borçlu olmadığının tespitine, 1000 markın masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm taraflar tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar vekil dava dilekçesinde, davalıların müvekkillerine ait K. Otelini 10 yıllığına kiraladıklarını, yıllık kira bedelinin 100.000 DM olduğunu, ilk senenin peşin ödenip, diğer senelerin kiraları için de 9 adet bono verildiğini, ancak davalılar sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediklerini beyan ederek sözleşmenin hükümsüz olduğunun tespitine, verilen teminat bonolarının iadesine, iade olmadığı takdirde bu bonolardan borçlu olmadıklarının tespitine, 100.000 mark kiranın aynen iadesine, olmadığı takdirde 25.4.2001 tarihindeki kur karşılığındaki teminatın reeskont faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davalı savunmasında, davacı tarafın dava konusu yeri bilerek ve gerekli kontrolleri yaparak kiraladıklarını, ödenmiş kira bedellerinin geri istenmesinin anlamsız olduğu gibi otelin de davacı tarafından fiilen kullanılarak gelir elde edildiğini ifade etmiştir.
Mahkemece, davalıların taşınmazı mevcut durumunu bilerek kiraladıkları ve kullandıklarından, MK. nun 2. maddesindeki iyi niyet kuralları çerçevesinde değerlendirildiğinde davacıların davalarında haklı olmadıkları kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdolunan 25.4.2000 tarihli kira sözleşmesinin özel şartlar m-4 gereğince kira mukavelesinin hüküm ve sonuçlarını doğurması otelin iskan ruhsatının, projelerinin, işletme ruhsatının ve ekli listede gösterilen demirbaşlarının kiracıya tamamen teslimi şartına bağlıdır. Şartın tahakkuk etmeyeceğinin veya geç tahakkuk edeceğinin anlaşılması halinde verilen nakitler ve teminatlar geri iade edilecektir hususları düzenlenmiştir.
Dosyada mevcut Kadiriye Beldesi Belediye Başkanlığının cevabi yazısından, dava konusu taşınmazın ruhsatsız kaçak yapı olduğu, bu nedenle de inşaat ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve su aboneliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı kiracılar, dava konusu oteli bir seneden beri işletmektedirler. Taşınmazın 1 yıldır kullanılmış olması, ödenen kira parasının iade edilip edilmeyeceği noktasına önem arz etmektedir. Kira sözleşmesi özel şartlarda, otelin işletme ruhsatının verilmesi gerektiği açıkça kararlaştırıldığına ve taşınmazın da kaçak yapı olduğu anlaşıldığına göre sözleşmenin ihlal edildiği sabittir. Davacılar tarafından çekilen ihtarnameye rağmen bu akde aykırılık giderilmemiştir.
Yukarıdaki ilke ve esaslar çerçevesinde davacıların akdi fesihte haklı oldukları düşünülerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanlış gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 01.05.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy