(4721 S. K. m. 1, 2, 4) (18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı YİBK)
Dava: Kira parasının 1.11.2001'den itibaren aylık 3500 Mark, 1.11.2002'den itibaren aylık 4000 Mark, 1.11.2003 tarihinden itibaren de aylık 4500 Mark olarak tespiti istenilmiştir. Davalı ( karşı davacı ) ise, birleştirilen dosyası ile talep edilen 3000 Mark kiranın yüksek olduğunu belirterek kiranın uyarlanmasına karar verilmesine talep etmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, karşılık davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davalı ( karşılık davacı ) tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 1.11.2001 tarihinden itibaren aylık kiranın 3500 Mark olarak tespiti istenilmiştir.
Davalı, açmış olduğu ayrı bir dava ile davacının kendisinden talep ettiği 3000 Mark aylık kiranın fahiş olduğunu beyan ederek 21.2.2001 tarihinden itibaren aylık kiranın 955.581.000.- TL olarak uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Her iki dava birleştirilerek, yargılamaya davacının açtığı kira tespit davası üzerinden devam edilmiştir.
Mahkemece, birleştirilen davanın reddine, asıl davanın ise kısmen kabulü ile 1.11.2001 tarihinden itibaren aylık kiranın 2.250.000.000.- TL olarak tespitine karar verilmiştir.
18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre "hakim, dosyadaki verilere göre kira parasını kendisi takdir eder."
Dosyada mevcut ve birbirini teyid eden 11.6.2002 ve 6.3.2003 tarihli bilirkişi raporlarında "emsaller ile taşınmazın karşılaştırılması, Yargıtay içtihadları, ekonomik değerlendirmeler, paranın alım gücündeki aylık değişimler, toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar da göz önüne alınarak yapılan değerlendirme sonucunda, 1.11.2001 tarihinden itibaren 1 yıllık dönem için aylık net kira bedelinin 2.250.000.000.- TL olacağı" bildirilmiştir. Mahkeme ise, bu tespit edilen değeri esas alarak karar vermiştir.
Yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, bilirkişiler tarafından taşınmazın serbest şartlarda boş olarak getireceği kira parası belirlenmeli ve mahkeme tarafından da, bu miktar esas alınarak hak ve nesafet kurallarına uygun bir kiraya hükmedilmelidir.
Bu ilke ve esaslar dikkate alınmaksızın, mahkemece bilirkişinin belirlediği kira parasının hüküm altına alınması bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 12.6.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy