(818 S. K. m. 390)
Dava dilekçesinde 327.800.000 TL. alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı Zafer Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içerisinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği düşünüldü.
Davacı, 13.7.2003 günü arabasının torpido gözünde unuttuğu kredi kartını çalanların (dava dışı üçüncü kişilerin) davalı işyerinden yaptıkları alış-verişlerin karşılığı olan parayı kartı aldığı bankaya ödemek zorunda kaldığını bildirip, gerekli özeni göstermeden çalıntı kredi kartının haksız kullanılmasına neden olan ve böylece dava konusu zararın doğmasına ortak kusuru ile dahil bulunan davalıdan dava dışı bankaya ödemek zorunda kaldığı mal bedeli olan 327.800.000 liranın reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Zafer Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.
Davacının 13.7.2003 günü aracın torpido gözünde unuttuğu kartlar ile, emekli cüzdanı, nüfus cüzdanı vs. çalındığı ve çalınan kartla 6 ayrı işyerinden alışveriş yapıldıktan sonra ilgili bankaya kayıp ihbarının yapıldığı bu sebeple sigortadan yararlanamadığı dosyadaki belgelerden anlaşılmakta ise de, alışveriş slipleri getirtilerek imza incelemesi yapılmadığı anlaşılmaktadır.
1- DAVACI KART HAMİLİNİN SORUMLULUĞU YÖNÜNDEN
Kredi kartının kayıp veya çalınma gibi rıza dışı bir sebeple elinden çıkaran kart hamili, üyelik sözleşmesine göre kartı çıkaran kuruma derhal ve yazılı olarak kayıp bildiriminde bulunmak zorundadır. Bu bildirimin hiç yapılmaması veya geciktirilerek yapılması halinde, kart hamili kendi kusurlu bir davranışı ile hukuka aykırı kullanımına yol açmış olacağından söz konusu kartla yapılan alış-veriş bedellerini kuruma ödemekle yükümlüdür. Nitekim davacı da söz konusu ödemeyi yapmış bulunmaktadır.
2- DAVACI ÜYE İŞYERİNİN SORUMLULUĞU YÖNÜNDEN
Kredi kartı, üzerinde adı ve soyadı yazılı kişi tarafından kullanılabilir. Başka bir kişi tarafından ibraz edilen kredi kartını üye işyeri kabul etmemek zorundadır. Bu yüzden, kartı ibraz eden kişinin yetkili hamil olup olmadığının tespiti gerekir. Üye işyeri görevlisi bu amaçla kredi kartı üzerinde yer alan imza ile, müşterinin harcama belgesine attığı imzayı karşılaştırarak benzerlik bulunmaması halinde müşterinin kartla ödeme talebini reddetmelidir. Kart üzerindeki imza ile, harcama belgesine atılan imzanın birbirine uygunluğu değerlendirilirken üye işyeri görevlisinden beklenen özen BK. m.390'a göre yerine getirilmesi gereken özendir. Bu yüzden çıplak gözle yapılan incelemeye rağmen müşterinin yetkili hamil olmadığının saptanamaması halinde üye işyerini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bundan ayrı olarak şüphe halinde müşteriden kimlik belgesi dahi istenebilmelidir. Özet olarak denebilir ki, kural olarak üye işyeri kart veya ağır ihmal ile kart hamiline verdiği zarardan sorumludur.
Mahkemece, bu ilke ve esaslar çerçevesinde olay tamamen aydınlatılıp, davacı ve davalının karşılıklı kusurları mukayese edilip, zarar faili ile zarar görenin (zararın meydana gelmesine neden olan davranışları) karşılaştırılıp sorumluluklarının kusurları ile orantılı olarak aralarında paylaştırılmaması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istem halinde temyiz edene iadesine, 08.11.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy