(6570 S. K. m. 1, 4)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.2003 gününden başlayarak aylık, 200.000.000 lira olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 189.500.000 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde, 1.1.2003 dönemine ait kira parasının aylık 200.000.000 lira olarak tespit edilmesini talep etmiş, mahkemece 2001 yılında (mahkemece belirlenen) kira parasının önce %35 oranında, sonra %45,9 oranında TEFE endeksine göre artırılmak suretiyle aylık 189.500.000 lira kira parasının tespitine karar verilmiştir.
Hükmü davacı vekili temyiz etmektedir.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi 4.3.1999 başlangıç tarihli olup, 31.12.1999 tarihinde sona ermektedir.
1.1.2001 dönemine ait kira parasının mahkemece tespit edildiği ve sözleşmede yer alan 1999 yılı kira parasının önce %25 ve daha sonra %10 oranında artırılarak aylık 96.250.000 lira olarak belirlendiği saptanmıştır.
Dava konusu 1.1.2003 dönemine ait kira parasının da 1.1.2001 tarihinde belirlenen miktarın önce (4757 sayılı Kanun gereğince) %35, sonrada %45.9 oranında TEFE'nin yansıtılması suretiyle aylık 189.500.000 lira olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda dava konusu dönemin, 4. dönem olması nedeniyle artık kira parasının 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince "hak ve nesafet" kurallarına göre takdir edilmesi gerekmektedir.
Bunun için öncelikle dava konusu yerde keşif yapılarak mecurun yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişiler tarafından belirlenmelidir. Böyle bir belirleme yapılırken öncelikle benzer yerlerin kira sözleşmeleri incelenmeli, dava konusu yer ile ayrı ayrı karşılaştırılmalı, kira parasına etki eden hususlar üzerinde de ayrıca durulmalıdır.
Dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra bu husus dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre hakimce bir kira parasının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.01.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy