(4721 S. K. m. 683)
Dava: Dava dilekçesinde 272.217.083 lira ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dilekçesinde, ortak murislerinin ölümünden itibaren 56 ada ( 11-139 parsellerdeki limon mahsulünün davalılarca toplandığı ileri sürülerek 1997-1998 sezonu ürününden miras hakkına isabet eden 272.217.083 lira ecrimisilin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar bahçedeki limon ağaçlarının kendileri tarafından dikildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, yapılan keşif sonucu dava konusu edilen parsellerin 56 ada 20-26 parseller olduğu saptanmış ve 26 parselin tapu iptal ve tescil davası sonucu tapu kaydı iptal edildiğinden davacıların murisine ait olmadığı saptanmıştır. 20 parsel yönünden ise tapu kaydında davalıların da hissesi bulunduğu ve limon ağaçlarının muris tarafından ekilmediği gerekçeleri ile davanın reddi cihetine gidilmiş olup, hüküm süresinde davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Ecrimisile konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paydaşlar kural olarak intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler.
İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de; ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğini davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır.
İntifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası ise yemin dahil her türlü delil ile ispatlanabilir. Bu koşul dava şartı olduğundan gerçekleşip gerçekleşmediğinin mahkemece resen araştırılarak saptanması gerekir.
Somut olayda; yapılan keşif sonucu murise ait 20 parsel üzerindeki limon ağaçlarının 10-25 yaşlarında olduğu saptanmıştır. Muris Emine ise 17.11.1997 tarihinde vefat etmiş olup limon ağaçlarının murisin sağlığında dikildiği hususu tartışmasızdır.
Bu hale göre; Yargıtay'ın Yerleşmiş İçtihatlarında açıklandığı üzere, muris tarafından yetiştirilen meyve ağaçlarının toplanması halinde intifadan men koşulu aranmamalıdır.
Ancak, taşınmaz üzerinde bulunan limonların murisin sağlığında davalılarca dikilip yetiştirildiğinin açıkça kanıtlanması durumunda da arzdan ecrimisil istenebilmesi için intifadan men şartının gerçekleşmesi aranacaktır.
Davada; davalıların dava konusu parselde miras hisseleri dışında hisseleri bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu durum murise ait yerden ecrimisil istenmesine engel teşkil etmez.
O halde mahkemece; delil listesinde bildirilen tespit dosyası ve tapu iptal ve tescil dosyaları da getirtilerek yukarıdaki ilkeler ışığında inceleme yapılarak sonucuna göre (limon ağaçlarının murise ait olduğu kabul edilir ise bunlar üzerinden aksi takdirde ise arz üzerinden) saptanacak ecrimisile hükmedilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30.09.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy