(4721 S. K. m. 18) (818 S. K. m. 61)
Dava ve Karar: Dava dilekçesinde nişan hediyelerinin aynen iadesi olmadığı takdirde bedeli olan 1.915.000.000 liranın ve 225.000.0000 lira maddi tazminat ile 500.000.000 lira manevi tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davada, nişanın davalı tarafça haksız olarak bozulması nedeniyle nişan hediyelerinin aynen iadesi olmadığı takdirde bedelinin tahsili ve de maddi ve tazminata hükmedilmesi istenilmiş; mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.
TMK'nun 18. maddesi uyarınca nişanlanma, karşılıklı evlenme vaadi içeren aile hukukuna özgü bir sözleşmedir. Nişanlanmanın nihai hedefi söz verilen evlenmenin gerçekleştirilmesidir. Bu nedenle evli bir kimsenin karşı tarafa evlenme vaadinde bulunarak nişanlılık ilişkisi kurması ve bu sözleşmenin hukuken geçerli olması mümkün değildir.
Somut olayda, taraflardan davalının, nişan tarihi itibariyle bir başkası ile resmen evli olduğu ve boşanma davasının görülmekte bulunduğu tespit edildiğine göre, yapılan nişan mutlak butlanla batıl olup hukuken tarafları bağlayıcı bir sonuç doğurmaz.
Böylece tarafların birbirlerine verdikleri şeyleri nedensiz zenginleşme hükümleri (BK.md. 61 vd.) çerçevesinde geri isteyebilecekleri tartışmasızdır.
Diğer taraftan zamanaşımı savunması, uyuşmazlığın esasını incelemeye engel bir defi olup, ancak taraflarca ileri sürülmesi halinde mahkemece dikkate alınabilir. Aksi takdirde mahkemece kendiliğinden hükme esas alınamaz.
Sonuç: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yukarıda açıklanan kanuni gerektirici sebeplere göre iddianın kanıtlanamamış olduğu doğru olarak saptanmış olmakla birlikte zamanaşımı savunmasında bulunulmadığı halde zamanaşımının dikkate alındığı yönünde gerekçeye de yer verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamıştır. Bununla birlikte; sonucu itibariyle doğru olan hükmün ONANMASINA, 19.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy