(4532 S. K. m. 1) (2762 S. K. m. 1, 6)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.1.2000 gününden başlayarak aylık, 3.500.000.000 lira olarak karşı davada ise 500.000.000 TL olarak tespiti istenilmiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 2.523.000.000 TL tespiti, karşı davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, 1.1.2000 tarihinden başlayan dönem kira parasının aylık 3.500.000.000 TL olarak tespiti, karşı davada ise 500.000.000 liraya indirilerek tespiti istenmiştir.
Mahkemece, davacı vakfın 4532 Sayılı Yasa kapsamında bulunduğu gözetilerek, "yasal %25" uygulamasına göre kira parası saptanmış, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
4532 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1.maddesinde: "8.6.1984 tarihli ve 227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
Geçici Madde 6 - Vakıflar Genel Müdürlüğü ile tahsil ve idare ettiği vakıflara ait gayrimenkullerin 2000 yılına ait kira bedelleri, 1999 yılı kira bedellerinin %25 oranında artırılması ile bulunan miktardır.
Aynı yasanın 2.maddesinde; Bu kanun 1.1.2000 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda, kiralayan Mülhak Muhsinizade Mehmet Paşa Vakfı olup, bu hususta uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, mülhak vakıflara ait taşınmaz kira bedellerinin tespitinde 4532 Sayılı Yasa'nın uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.
Anılan yasa, yukarıda aktarılan içeriği ve kanun koyucunun özel düzenleme yapımındaki amacı gözetildiğinde, mülhak vakıflara ilişkin taşınmazların kira tespitlerinde uygulanamaz. Zira, mülhak vakıflar Vakıflar Genel Müdürlüğünce niyabeten idare olunsa bile, ayrı ayrı birer hükmi şahsiyet sayılırlar. Bunlar kendi taahütleri ile ilzam olunurlar ve borçlarını kendi mallarından öderler. (Vakıflar Kanunu madde 6,1) Buna göre, mülhak vakıflar; ayrı ayrı tüzel kişiliği bulunan, mütevellileri marifetiyle yönetilen ve Vakıflar Genel Müdürlüğünce (Devlet tarafından) denetlenen kurumlardır.
O halde davacı vakfın niteliği ve dava konusu dönem itibariyle DİE, TEFE uygulamasına göre (%54,6 T.E.F.E artış oranı uygulanmak suretiyle) kira parasının tespiti gerekirken, düşük kira parası tespiti doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.02.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy