(2918 S. K. m. 20) (1512 S. K. m. 60) (818 S. K. m. 61)
Dava: Dava dilekçesinde 4.500.000.000 lira sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davada, davalı adına tescilli bulunan otomobilin 3.şahıslara haricen satışının yapıldığı, 3.şahıslardan da davacının haricen satın alıp tamir ettiği, kayıt maliki (davalının) borcu nedeniyle aracın haczedilip elinden alındığı belirtilerek 4.500.000.000.TL.nın tahsili istenilmiş; mahkemece alacağın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
2918 sayılı yasanın 20.maddesi ve 1512 sayılı yasanın 60.maddelerine göre, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devri resmi senetle noterlerce yapılabilir. Yasanın emredici kurallarına aykırı olarak haricen taşıt satış ve devirlerine ilişkin sözleşmeler hukuken geçersiz olup, bu sözleşmeler taraflarını ve kayıt malikini bağlayıcı nitelik taşımazlar.
Somut olayda da davalı adına tescilli otomobilin haricen satış ve devir işlemleri yapılmış olup, davacı söz konusu aracı 3.şahıstan 1.900.000.000.TL. ödeyerek teslim almış, daha sonra kayıt maliki (davalının) borcu nedeniyle araç haczedilerek elinden alınmıştır. Bu durumda geçersiz sözleşmenin tarafı olan ve araç mukabilinde para alan 3.şahıs (Cemal) sebepsiz zenginleşen konumundadır. Dolayısı ile kayıt malikinin davacı karşısında sorumlu olduğu düşünülemez.
Davacı alacağını sebepsiz zenginleşme (BK.61 ve devam maddeler) hükümlerine göre dava dışı Cemal'den isteyebilir. Bu husus (pasif husumet ehliyeti) dikkate alınmadan davalı aleyhine hüküm kurulması isabetli bulunmamıştır.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.03.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy