(1086 S. K. m. 428)
Dava: Dava dilekçesinde 12.772.458.079 lira alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, 374 nolu parselin kadastroda adına tesbit gördüğünü, davalıların murislerinin tesbite itirazları üzerine bu parselden 46.250 m2'lik bölümün ifraz edilerek 23.9.1999 tarihinde 2449 parsel no ile davalılar adına tescil edildiğini, kadastro girmezden evvel bu yerin imar ve ihya edilerek muhtelif cins ve vasıflarda ağaçların dikildiğini, 2 adet su kuyusunun açıldığını, ahır ve ev yapıldığını, iyiniyetle yapılan bu faydalı masraflar toplamı olarak 12.772.458.079 TL alacaklarının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsilini istemiştir.
Davalılar, davacı aleyhine açtıkları müdahalenin meni davasının lehlerine sonuçlandığını, davacının o dosyada masraflar için hapis hakkı tanınması talebinin kötüniyetli olduğundan bahisle reddedildiğini, talebin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuşlardır.
Davanın kısmen kabulüne dair (11.023.870.579 TL) verilen karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi tarafından; kesinleşen müdahalenin men'i ve kal dava dosyası ile davacının kötüniyetli olduğunun tartışmasız olduğu, kötüniyetli zilyedin ise ancak ve sadece (hak sahibi için yapılması zaruri olan giderlerini) zaruri masrafları isteyebileceği, bu husus göz önüne alınarak sonucuna uygun karar verilmesi gereğinden bahisle bozulmuştur.
Mahkemece bozmaya uyularak alınan ek raporlar ile yapılan masrafların zaruri olmayıp faydalı masraflar olduğu belirtilmiş, bu raporlar doğrultusunda davanın reddine dair verilen hüküm davacı yanca temyiz edilmiştir.
Zaruri masraflar, bir şeyin mahalli adetlere göre iyi şekilde korunması ve işletilmesi için kaçınılması mümkün olmayan masraflardır. Diğer bir deyişle o şeyin hayatiyetini, istifade edilir şekilde devamını sağlayan, verimini temin eden, ömrünü uzatan masraflardır. Yıkılan çatının onarımı, su yolunun düzeltilmesi, kuyunun temizlenmesi, hayvanların beslenmesi, motorlu araçların bakımı, meyve ve ağaçların budanıp ilaçlanması ve benzeri işler için yapılan masraflar, kaçınılmaz olup zorunlu masraflardandır.
Somut olayda, teknik bilirkişilerden alınan ek raporlar ile çeşitli masraflar yapıldığı anlaşılmakta olup, bilirkişiler tarafından bu hususlarda değerlendirme yapılmadan yapılan masrafların ekonomik fayda sağlamaya ve yaşayanların ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğundan söz edilerek zaruri masraf olarak nitelenemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Mahkemece, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda bilirkişilerden ek raporlar alınarak gerekli ve yeterli değerlendirmelerle sonuca varılması gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.04.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy