(4721 S. K. m. 176, 328, 330, 331, 365)
Dava: Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dilekçesinde, müvekkilinin lehine daha önceden Konya 2. Aile mahkemesinin 2006/89 E. - 2006/275 K.sayılı ilamı ile aylık 200-TL. yardım nafakasına hükmolunduğunu, hükmolunan nafakanın da gelecek yıllar itibariyle de TÜFE oranında artırılmasına karar verildiğini, ancak müvekkilinin 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Kıbrıs'daki Yakın Doğu Üniversitesinde 4 yıllık okul öncesi öğretmenliğini kazandığını ve kaydını yaptırdığını ve yaklaşık 10.557 Euro eğitim gideri harcaması yaptığını bu duruma göre önceki nafakanın yetersiz hale geldiğini ileri sürerek mevcut nafakanın aylık 600-TL.ye çıkartılması talep ve dava edilmiştir.
Davalı vekili cevabında; müvekkilinin öğretmen olduğunu, önceye nisbeten gelirinde önemli bir artışın olmadığını, halen nafakanın TÜFE artış oranına göre aylık 285-TL. olarak ödendiğini, bu miktarın yeterli olduğunu, daha fazla nafaka ödeme gücünün bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, TÜFE oranına göre halen nafakanın 285-TL. olarak ödendiğini, davalı babanın öğretmen olup, yeniden evlendiği ve bir çocuğunun bulunduğu, maaşında da TÜFE oranında memur maaşına göre bir artış olduğunu, fazla bir artışın olmadığı, önceki nafakanın gelecek yıllarda da TÜFE oranında artışına karar verildiğini mevcut nafaka miktarının hakkaniyete uygun olduğu, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyada elde edilen delillerden, davacının daha önceki nafakanın takdir edildiği sırada Balıkesir Üniversitesi Edremit Meslek Yüksek Okulunda 2 yıllık Zeytin Endüstrisi Bölümünde eğitim görmekte olup, şimdiki dava sırasında ise Kıbrıs'daki Yakın Doğu Üniversitesi Okul Öncesi Eğitim Öğretmenliği Bölümü birinci sınıf öğrencisi olup, 5.880 Euro yıllık okul ücreti 3.360 Euro yıllık yurt ücreti, 50 USD (Amerikan Doları) yıllık sağlık sigorta ücretini üniversiteye harcama yapmıştır. Herhangi bir yerde çalışmamakta ve herhangi bir geliri de bulunmamaktadır. Davalı babanın ise, öğretmen olup ek ders ücretleriyle beraber yaklaşık aylık 1.600-TL. geliri bulunmaktadır. Dava dışı anne Vildan Ünal'ın ise tanık beyanlarına göre öğretmen olduğu, sosyal ekonomik durum araştırmasının yapılmadığı anlaşılmıştır.
TMK.328/2.maddesine göre, çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmak zorundadır hükmü aynı yasanın 331.maddesinde de, Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır hükmü, 365/2.maddesinde de, Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir hükmü getirilmiştir.
TMK.176/4, 330/3, 365/5.maddelerinde de, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın şartlara göre gelecek yıllarda da belirli bir oranda artışına karar verilebileceğini öngörmektedir. Bu maddelerin gerekçelerinde de kabul edildiği gibi, getiriliş amaçları, ekonomik yönden zayıf durumda olan nafaka alacaklarının her yıl dava açarak emek ve masraf yapmalarını önlemek ve alacaklarını daha kısa yoldan elde etmek için getirilmiştir. Hükmolunan nafakanın gelecek yıllardaki artırımına ilişkin olarak kurulan hükümler (ÜFE, TÜFE vs.) sonraki zamanlarda, nafaka alacaklılarının durumlarında, ülkedeki ekonomik yapıdaki önemli değişiklik hallerinde vs. nedenlerle yetersiz hale gelmiş olabilir. Bu nedenle kesin hüküm teşkil etmezler ve her zaman, şartlar değişmişse nafaka miktarı artırılabilir.
Çocuğun hak ve menfaatlerine uygun olarak iyi bir eğitim alması, çocuğa iyi bir gelecek sağlanması ana ve bananın en öncelikli görevlerinden birisidir. Bu konuda ana ve baba azami fedakarlığı göstermelidirler.
Somut olayda ise, davacı önceki nafakanın takdir edildiği zamanda Edremit'te Meslek Yüksek Okulunda öğrenci olduğu ve burayı bitirip şimdiki dava edilen dönemde de, Kıbrıs'daki Yakın Doğu Üniversitesinde eğitim görmekte olup, yaklaşık 9500 Euro eğitim harcaması dava dışı öğretmen olan annesi Vildan Ünal tarafından yapılmıştır. TMK.365/1.maddesine göre ana ve baba nafaka davasında aynı sırada yer almaktadır. Gelirlerine göre her ikisi de nafakaya katılmalıdırlar. Ancak, dava dışı annenin nerede öğretmen olduğu (özel okulda mı devlet okulunda mı) araştırılmamış, sosyal ekonomik durumu araştırılması da yapılmamış, gelir ve mal varlığı tesbit edilmemiş, eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, dava dışı annenin sosyal ve ekonomik durumu, aylık geliri ve varsa tüm mal varlığı araştırılmalı, şayet annenin gelir ve mal varlığı çok fazla olup, davacının eğitim giderlerini karşılama imkanı varsa, davalının ödemekte olduğu 285-TL. nafaka miktarı yeterli sayılmalı, şimdiki gibi dava reddedilmeli, aksi halde annenin geliri, davalı bananın gelirine yakın ise, davacının yukarıda belirtilen eğitim masrafına göre, nafakanın azda olsa hakkaniyete uygun bir miktarda artırılmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.12.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy