(818 S. K. m. 18)
Dava: Dava dilekçesinde kira parasının 1.10.2008 gününden başlayarak yıllık 150.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü (yıllık net 95.000 TL) cihetine gidilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Karar: Dava dilekçesinde; 1.10.2008 tarihinde başlayan döneme ilişkin yıllık kira parasının tespiti istenilmiş, mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre yıllık net 95.000 TL kira parasına hükmedilmiş, verilen karar davalı ve davacı vekillerince temyiz edilmiştir.
Yanlar arasındaki kira sözleşmesi 1.10.1998 başlangıç tarihli olup, 10 yıl süreli ve yıllık kira bedeli 20.000 USD olarak kararlaştırılmıştır. Sinema salonu olarak kiralanan taşınmaz, iş merkezi içerisinde bodrum ve zemin katlarda yer almakta olup, toplam 1.100 m2'dir.
Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tespite esas olarak herhangi bir kira sözleşmesi değerlendirilmediği gibi, bu yönde re'sen emsal araştırması da yapılmamıştır.
18.11.1964 gün ve 2/4 Sayılı YİBK. ile yerleşik Yargıtay uygulamaları uyarınca "hak ve nesafet ilkesi" uyarınca kira tespiti yapılırken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, davaya konu yer ile ayrı ayrı ( konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb. ) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, davaya konu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.
Mahkemece yukarda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya YİBK'ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir.
Bundan ayrı olarak, kira parasının bir bölümünün stopaj ve fon kesintileri adı altında vergi dairesine kiracı tarafından ödenmesi kiraya verenin gelir vergisi yükümlülüğüne ait ve vergi yasalarınca düzenlenen bir konu olup, kira parasının brüt olarak tespiti esastır. Mahkemece, davacı tarafın kiranın net olarak tespitine ilişkin herhangi bir talebi de olmaksızın net kira bedeline hükmedilmiş olması doğru değildir.
Kabule göre de; kendilerini vekille temsil ettiren taraflar yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması usul ve yasa hükümlerine aykırı olup, bozma nedenidir.
SONUÇ: Bu itibarla yukarda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde temyiz edene reddine, 28.6.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy