(2634 S. K. m. 1, 2, 16) (6100 S. K. m. 373)
Taraflar arasındaki ... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacılar; şirketlerinin davalı kurumun ... nolu ... abonesi olup, T.C.... Bakanlığı ... işletme belgesi sahibi olduğunu, davalı kurum tarafından ... ... Kanunu'nun 16. maddesi gereğince şirketlerine indirimli tarifeden ... verilmesi gerekirken en yüksek tarife üzerinden ......isi verildiğini, zaruret nedeniyle tüm ... faturalarını ödemek zorunda kaldıklarını ileri sürerek, abone tarihinden dava tarihine kadar ödediği miktarın fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı; görev, zamanaşımı itirazında bulunup, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece; davacı şirketin 1997 yılı mart ayı ile 2004 yılı nisan ayı arasındaki zaman diliminde oluşacak tarife farkını talep etme hakkının olduğu, tarife fiyat farkından dolayı ... miktarının 6.158,25 TL olduğu, dosyadaki delillere göre davacı tarafın davalıyı dava tarihi itibariyle temerrüde düşürdüğü ancak davacılar ... ve ...'ın aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle bu davacıların açtıkları davanın reddine, diğer davacı yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2011/14396 Esas- 2012/6723 Karar sayılı kararı ile "... davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz edilmiş, itiraz dilekçesinde bahsi geçen ... ... Kanunu'nun 16. maddesi gereğince uygulanması gereken ...in süresinin ... Kurulu'nun 2010/478 sayılı kararı uyarınca 16.07.2009 tarihine kadar sürdüğü belirtilmiştir. Mahkemece davacı tarafın söz konusu itirazları değerlendirilmek üzere yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği" belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, bozma kararından sonra yapılan yargılama neticesinde; davacılar ... ve ... açısından davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine, davacı ... Otelcilik ve ... İşletmeciliği A.Ş. yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine, 6.158,25 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalı ... tan tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin kararda HMK 373 maddesi gereği direnilmesine karar verilmiş olup, kararın davacılar tarafından temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/19-1729 Esas-2015/1050 Karar sayılı kararı ile "....Özel Daire bozma ilamı üzerine yerel mahkemenin ilk kararında yer vermediği “2004 yılı Nisan ayından sonraki ......isi giderleri nedeniyle ... taleplerinin Hazine Müsteşarlığınca karşılanacağı” hususu ile ayrıca bozma ilamında belirtilen ... Kurulu kararının davacı lehine hükümler içermediği ve söz konusu kararnamenin dava tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedenleriyle somut olaya uygulanamayacağı” gerekçe yapılarak direnme kararı verilmiştir. Ne var ki, mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu bu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; ilk kararda yer verilmeyen ve mahkeme veya Özel Dairece daha önce değerlendirilmeyen yeni bir hukuki olgu, dolayısıyla tartışılıp değerlendirilmemiş yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır. Hal böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir..." gerekçesiyle temyiz incelemesi yapılmak üzere dosya dairemize gönderilmiştir.
Dava; ... ... Belgesine sahip işletmenin, 1993 yılı 7. ayı ila 2007 yılı 2.ayı arasında kullandığı elektriğin bedelinin 2634 sayılı ... ... Kanunu'nun 16. maddesine aykırı şekilde ticarethane tarifesi üzerinden ücretlendirilerek davacı aboneden fazla para tahsil edildiği gerekçesiyle açılmış istirdat istemine ilişkindir.
Öncelikle taraflar arasındaki uyuşmazlığı giderecek meri mevzuat hükümlerinin incelenmesinde yarar vardır.
16/03/1982 tarihli ve 17635 sayılı ... gazetede yayınlanan 2634 sayılı ...i ... Kanunun; amaç başlıklı 1. maddesinde “Bu Kanunun amacı; ... sektörünü düzenleyecek, geliştirecek, dinamik bir yapı ve işleyişe kavuşturacak tertip ve tedbirlerin alınmasını sağlamaktır”, Kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, ... hizmeti ile bu hizmetin gereği ... ve ... koruma ve gelişim bölgeleri ve ... merkezlerinin tespiti ile geliştirilmelerine, ... yatırım ve işletmelerinin ... edilmesine, düzenlenmesine ve denetlenmesine ilişkin hükümleri kapsar”, 16. maddesinde ise “... belgeli yatırım ve işletmeler ...,...ücretlerini o bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden öderler” hükümleri yer almaktadır.
2010/478 sayılı ... Kurulu Kararının 1. maddesinde “bu kararın amacı, ... ve ... Bakanlığından ... Yatırım Belgesi veya ... İşletme Belgesi almış yatırım veya işletmelerin tükettikleri ... ...isi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanmasını temin etmektir.”, 2. maddenin 1-a fıkrasında bu kararda geçen “...: ... ve ... Bakanlığını” ifade eder, 3. maddede “......isi desteği miktarı. ...ça belgelendirilmiş ... yatırımları veya işletmelerde, şantiye dönemi dâhil tüketilen ......isi giderlerinin; tesisin bulunduğu ildeki mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile kendi abone grubuna uygulanan tarife arasındaki fark kadardır. ......isi desteği ödemeleri ... bütçesine konulacak ödenekten karşılanır”, 7. maddesinde “12/04/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı Kararnamenin eki Kararın 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır”, 8. maddesinde “Bu karar 16/07/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer”, hükümleri yer almaktadır.
2634 sayılı ... ... Kanunu'nun 16. maddesine göre ... belgeli yatırım ve işletmelerin ... bedelini en düşük tarifeden ödeyecekleri öngörülmüştür. ... ... Kanunu'nun 16. maddesi yürürlükte olmakla birlikte, ... Kurulu'nun 24/05/2010 tarihli ... Belgeli Yatırım ve İşletmelere ......isi Desteği Hakkında Kararı 29/06/2010 tarihinde ... Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kararda ... ve ... Bakanlığından “... Yatırım Belgesi” veya “... İşletme Belgesi” almış yatırım ve işletmelerin tükettikleri ......isi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanmasının usul ve esasları düzenlenmiştir. Kararın 16/07/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği bu kararın 8. maddesinde öngörülmüştür. 16/07/2009 tarihinden önce ... ... Kanunu'nun 16. maddesine aykırı olarak yüksek tarifeden tahsil olunan...i bedellerinin ilgili tedarikçi firmadan, 16/07/2009 tarihinden sonraki...i bedellerinin ise ... ve ... Bakanlığından talep edilebileceği kabul edilmiştir.
Somut olayda davacının talebi, ... ... Belgesine sahip işletmenin kullandığı elektriğin bedelinin 2634 sayılı ... ... Kanunu'nun 16. maddesine aykırı şekilde ticarethane tarifesi üzerinden ödediği abonelik tarihi olan 1993 yılı 7. ayı ila 2007 yılı 2.ayı arasındaki bedelleri kapsamaktadır. O hâlde davacı yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda 16/07/2009 tarihinden önce fazla ödediğini iddia ettiği bedelleri davalıdan isteyebilir.
Hal böyle olunca mahkemece; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2011/14396 Esas- 2012/6723 Karar sayılı bozma ilamında belirtilen çerçevede işlem yaparak, sonucu dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.01.2018 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)