(6100 S. K. m. 353, 359, 371)
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı, dava dilekçesinde özetle; elektrik dağıtım hizmetinin tekel niteliğinde olması nedeniyle kayıp kaçak bedeli adı altında fatura edilen bedelleri ödemek durumunda bırakıldığını, alınan bu bedellerin hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, kayıp kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsilinin çapraz subvansiyon yasağının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek 2013/4- 2016/4 arası fatura dönemlerinde kayıp kaçak bedeli adı altında davalıya ödenen tutardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00.-TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, cevap dilekçesinde özetle; dava konusu bedelleri şirketin belirlemediğini, kurul kararlarını uygulamanın yasal zorunluluk olduğunu, 6719 sayılı Kanunla yapılan değişiklik gereğince davanın reddinin gerektiğini, kayıp kaçak bedellerinin 2011 yılı öncesinde de dağıtım şirketlerince tahakkuk ettirilmesi nedeniyle davanın ..... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketine ihbarını istediklerini, belirsiz alacak davası açılmasının usulen kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince; davacının davanın açıldığı tarihteki mevzuat ve Yargıtay kararları gereğince dava açmakta haklı olduğu, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren ve geçmişe etkili yasa değişikliği ya da içtihadı birleştirme kararı doğrultusunda açılan davanın kabul edilmemesi ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı ve davacı lehine vekalet üzeretine hükmedilmesi gerektiği belirtilmiş ve hüküm kısmında konusuz kalan davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesine rağmen maktu vekalet ücretinin ise davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.
Bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesince yapılan vakıa ve hukuki değerlendirmede usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı ancak gerekçeli kararda davalının yargılama giderlerinden sorumlu olduğunu açıklamasına rağmen hükümde vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine karar verilmesi nedeniyle verilen kararın niteliği ve gerekçe dikkate alındığında hükümde maddi hata yapıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 3. bendinin " hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.180,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesine, hükmün düzeltilen kısım dışında kalan kısımlarının aynen korunmasına, taraf vekillerinin diğer istinaf nedenlerinin reddine karar verilmiş; verilen bu karar, davacı tarafça temyiz edilmiştir.
1-)Bölge adliye mahkemelerinin duruşma yapmaksızın esas hakkında istinaf incelemesi yapmaları durumuna dair karar verme usulü 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre bölge adliye mahkemesi; yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde yahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verir. Bölge adliye mahkemesi kararlarında yer alması gereken hususlar ise HMK’nın 359. maddesinde belirtilmiş olup buna göre kararda; “Tarafların iddia ve savunmalarının özeti”, “İlk Derece Mahkemesi kararının özeti”, “İleri sürülen istinaf sebepleri” ve “Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep” yer alması gereken zorunlu unsurlardır. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise "hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesinin hüküm fıkrasının 3. bendi düzeltilerek, düzeltilen kısım dışında kalan kısımların aynen korunmasına yönelik karar verilmesi usule aykırıdır. Bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen dahi olsa kabul edildiği durumlarda öncelikle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi ardından, yeniden tüm talepler bakımından hüküm kurulması gerekmektedir.
O halde bölge adliye mahkemesince, yukarıda açıklanan HMK’nın 359/2. ve 353/1-b-2. maddelerindeki düzenlemeler de gözetilerek, esas hakkında taleplerin her biri bakımından tek tek hüküm kurulması gerekirken, ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 3. bendi düzeltilerek diğer kısımların aynen korunması yönünde ve kararın infazında da tereddüt oluşmasına sebebiyet verecek şekilde karar verilmesi hatalı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-)Bozma nedenine göre, davacının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 371. maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.03.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)