(6100 S. K. m. 371, 373) (6098 S. K. m. 316, 334) (818 S. K. m. 256)
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen tazminat davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacılar, dava dilekçesinde özetle; müşterek maliki oldukları taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümlerin dava dışı ... A.Ş.’e kiraya verildiğini, davalının kira sözleşmesini devralmak istemesi üzerine devir sözleşmesi imzalandığını ve kira sözleşmesinin şartlarının aynen kabul edildiğini, kiralananın eski hale getirilmek koşuluyla önceki kiracı tarafından bağımsız bölüm duvarları yıkılıp birleştirilerek market olarak kullanıldığını, davalının da kira sözleşmesiyle aynen bağlı olduğunu ancak kiralananın eski hale getirilmediğini, aksine tahrip edildiğini, bu hususta zararın tespiti için Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/144 D.iş sayılı dosyada keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırıldığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL eski hale getirme ve hor kullanmadan kaynaklı tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı, cevap dilekçesinde özetle; kira sözleşmesinin devralınması suretiyle sözleşmeye taraf olduğunu, davacının kiralananın market olarak kullanılacağından ve değişiklikler yapılacağından kira sözleşmesi öncesinde haberdar oldığunu, kira sözleşmesi süresince buna dair talepte bulunmamakla değişikliklere rıza göstermiş sayılacağını, kendisinin kiralananı ne şekilde teslim aldı ise o şekilde teslim ettiğini, tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda yer alan hesaplamaları kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince; mahallinde keşif yapılarak, üç kilişik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, davacı tarafça bilirkişi raporuna göre yapılan ıslah doğrultusunda kira sözleşmesinin beşinci maddesi gereğince kiracı davalının kiralananı kiraladığı şekliyle iade yükümlülüğü bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça istinaf edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince; kira sözleşmesinde yer alan eski hale getirmeye dair hükmün geçerli ve tarafları bağlar nitelikte olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir. Dava, hor kullanma nedeniyle tazminat ve eski hale getirme bedeli istemine ilişkindir.
1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-)Taraflar arasında, davacılar ile davadışı ... Marketler Zinciri A.Ş. arasında 01.10.2009 tarihli 10 yıl süreli 01.10.2009 başlangıç tarihli kira sözlesinin, davacılar ile davalı arasında ise 13.02.2015 tarihli “devre ilişkin şartlar ve muvafakatname” başlıklı sözleşmenin imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Somut uyuşmazlık; davalının davacılara karşı eski hale getirme yükümlülüğü ile hor kullanımdan kaynaklı tazminat yükümlülüğü bulunup bulunmadığı noktalarındadır. Dava dışı şirket ile davacılar arasında 01.10.2009 başlangıç tarihli, aylık 21.000 TL bedelli 10 yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmıştır. Kira sözleşmesi ile davacılara ait on adet bağımsız bölüm kiraya verilmiş olup; kira sözleşmesinin beşinci maddesinde kiracının kiralananı ne halde buldu ise o halde teslim etmeye mecbur olduğu, kiralanan gayrımenkul içinde bulunan demirbaş eşya ve edevatı dahi kontrat müddeditinin hitamında tamamen iade ile mükellef olduğu, gerek bu eşya ve gerek kiralanan şeyin teferruatı ve mütemmim cüzleri zayi edilir veya mutat üzere kullanmaktan mütevellit noksandan ziyade kıymetlerine noksan arız olursa kiracının bunları kıymetleriyle tazmine ve kiraya veren istediği takdirde eski haline getirmeye mecbur olduğu düzenlenmiş; 13.02.2015 tarihli devre ilişkin şartları düzenleyen sözleşmenin 2. maddesinde ise kira ilişkisini devralan davalı şirketin dava dışı ... ile kiraya verenler arasında mevcut kira sözleşmesi şartlarını aynen kabul ettiği belirtilmiştir. 6098 sayılı TBK 'nın 316/1. maddesi (BK.'nın 256.maddesi) hükmü uyarınca, kiracı, kiralananı özenle kullanmak ve aynı Kanunun 334. maddesi (BK.'nın 266.maddesi) gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Kira sözleşmesinin 5. maddesinde de kiralananın teslim edildiği haliyle iade edileceği, kiraya verenin eski hale getirilmesini talep edebileceği belirtilmiştir. Davalının kiralananı kullandığı süre ve kullanma amacı gözetildiğinde olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskimelerin olacağı kuşkusuzdur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise olağan kullanımdan kaynaklı hasar bulunup bulunmadığı belirtilmemiş, yıpranma payı düşülmeksizin hesaplama yapılmıştır. Bu durumda mahkemece alınacak bilirkişi raporu ile kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payının hesap edilip eski hale getirme bedelinden düşülmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371 inci maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03/02/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)